Jesus en Jahwe

Wie is Jesus in die Bybel?

Ek dink in die laaste tyd baie na oor Wie Jesus in terme van die Bybelse boodskap is. Wat is die prentjie wat die Bybel self gee van Jesus?  En hoe beïnvloed dié prentjie van Jesus my lewe?

Die rede daarvoor is aan die een kant omdat die navorsing van die afgelope paar eeue oor die historiese Jesus my ernstig frustreer.  Die poging van die historiese Jesus navorsers om agter die teks van die NT en OT in te kom en met historiese metodes ‘n rekonstruksie van die sogenaamde historiese Jesus te gee, het tot soveel diverse prentjies van Jesus aanleiding gegee, wat nie net onder navorsers tot ernstige konflik van opinies lei nie, maar ook in groot konflik is met die teks van die Bybel self.  Om daarvan sin te maak, is moeilik genoeg.  Om daarvan te leef, is onmoontlik.

Aan die ander kant word my belangstelling in die Bybelse boodskap geprikkel deur die resultate van die narratiewe – en lesers-perspektief benadering.  Die erns wat in dié benaderings met die teks van die Bybel self gemaak word, spreek net baie meer tot my.  Elke nuanse van die Bybelteks, elke beeld wat gebruik word, elke verbintenis wat in die teks gemaak word, en die betekenis daarvan in terme van die konteks beide van daardie tyd en vandag, word op só ‘n kreatiewe wyse in spel gebring dat dit vir my lei tot ‘n inspirerende besig-wees met die teks.  Die poging om sin te maak van die teks self, open vir my deure van luister en leef wat nie met historiese metodes moontlik is nie. Read the rest of this entry »

Mymeringe oor die Psalms: Gemeenskap en Geregtigheid gaan saam

Die Psalms leer ons dat gesprek met God nooit losgemaak kan word van ons lewensomstandighede nie. Wanneer dit goed gaan, is daar dankbaarheid en standvastigheid en kleur dit ons gesprek met God – uitgedruk in lofpsalms. Wanneer ons gekonfronteer word met die donkerte in onsself en in die lewe, is daar worsteling en weerstand en kleur dit ook ons gesprek met God – uitgedruk in klaagpsalms.

Nog dieper as dit, die Psalms leer ons dat dit nie net ons persoonlike ervarings is wat deel is van ons gesprek met God nie, maar ook die verskeidenheid van ervarings in die wyer gemeenskap. Ons gesprek met God word, trouens móét onontwykbaar gekleur word deur ons ervarings – goed of sleg – binne die geloofsgemeenskap sowel as in die publieke gemeenskap. Read the rest of this entry »

Tags: , ,

Wat veroorsaak introversie-ekstroversie?

Die debat oor introversie-ekstroversie word baie keer aan die hand van die kategorieë van Nature of Nurture gevoer.

  • Sommige navorsers beklemtoon die oorgeërfde karakter van ons temperament wat in ons persoonlikheid herken kan word.
  • Sommige beklemtoon die effek van die omgewingsfaktore soos opvoeding en lewenservarings (Susan Cain, Quiet, 2012:99 vv).

Jerome Kagan (Harvard) se navorsing hieroor het sedert 1989 die temperament en persoonlikheid van 500 vier maand oue babas gevolg. Sy aanspraak was dat hy reeds op 4 maande ouderdom introversie en ekstroversie sou kon voorspel. Die babas is aan verskillende nuwe stimuli blootgestel (stemme op bandopnames, barsende ballonne, kleurvolle “mobiles”, die reuk van alkohol op watte).

  • So 20% het besonder sterk daarop gereageer, gehuil, arms en bene beweeg – ‘n groep wat hy “high-reactive” genoem het.
  • So 40% het stil en kalm daarop gereageer. Hierdie groep wat gee drama getoon het nie, het hy “low-reactive” genoem.
  • Die ander 40% was tussen hierdie ekstreme geleë.

Read the rest of this entry »

Tags: ,

Introverte leiers skep proaktiewe ruimtes

“Introverted leaders create a virtuous circle of proactivity!”

Susan Cain verwys in haar nuwe boek: Quiet – The power of Introverts in a World that can’t stop talking (Crown Publishers: New York, 2012) na Adam Grant (Wharton Management), Francesca Gino (Harvard Business School) en David Hofman (Kenan-Flagler Business School) se navorsing oor introversie en ekstroversie in spanverband.

Die navorsing is nog in hulle kinderskoene, maar van die bevindinge is al reeds besonder interessant. Twee van hulle bevindinge is as volg:

  • Introvert bestuurders is meer effektief met groepe van proaktiewe inisiatief-nemende lede.
  • Ekstrovert bestuurders is meer effektief met groepe wat passief is en nie inisiatief neem nie.
Grant, self ‘n ekstrovert, sê:
“it makes sense that introverts are uniquely good at leading initiative-takers. Because of their inclination to listen to others and lack of interest in dominating social situations, introverts are more likely to hear and implement suggestions. Having benefited from the talents of their followers, they are then likely to motivate them to be even more proactive. Introverted leaders create a virtuous circle of proactivity, in other words.”
Ekstroverte sukkel daarmee, maar dit beteken nie dat hulle in ander situasies nie effektief is nie:
“with their natural ability to inspire, extroverted leaders are better at getting results from more passive workers.”

Tags: , ,

Die skuif van karakter na persoonlikheid

Susan Cain (Quiet, 2012) wys daarop dat daar in die 20ste eeu ‘n skuif weg van ‘n kultuur van Karakter na ‘n kultuur van Persoonlikheid gekom het, aldus kultuurhistorikus Warren Susman. Dit gaan vandag dus nie soseer in die eerste plek meer oor wie jy is, wat jy doen nie, en hoe jou karakter is nie, maar oor jou beeld, hoe jy jouself kan verkoop, en wat die indruk is wat jy in die publiek maak.

Dit beteken dat ekstroversie die ideaal geword het en dat selfs introverte aan die ideaal gemeet word. Sy haal vir Peter Drucker aan wat wys dat die geledere van effektiewe CEO’s vol is van introverte (Bill Gates bv) wat min of geen persoonlike charisma gehad het. Soos Jim Collins (Good to Great) aantoon, uitsonderlike CEO’s was bekend vir hulle:

“extreme humility coupled with intense professional will.”

Ons het dus nie reuse persoonlikhede nodig om dinge te laat gebeur in die wêreld nie, maar mense van karakter wat nie hulle eie egos bou nie, maar die instansies wat hulle lei.

Dít is my droom vir hierdie land van ons: mense van karakter wat vasberade en met nederigheid ‘n beter toekoms vir ons almal bou.

Tags: , ,

Die sleutel tot kreatiwiteit

“Introverts prefer to work independently, and solitude can be a catalyst to innovation.”

Om die waarheid te sê, as onafhanklike werk in afsondering (solitude = alleen maar nie eensaam nie) die sleutel tot kreatiwiteit is, het ons almal dit nodig!  Anders Ericsson het reeds gewys in ‘n eksperiment met drie groepe vioolspelers by die Musiek Akademie in Berlyn dat “practicing in solitude” die uitstaande verskil tussen hulle was. Hy beskryf dit as Deliberate Practice – persoonlike, gefokusde, intense en afgesonderde oefening sonder enige ander afleiding. Dit laat ‘n vioolspeler uitstyg bo die ander (Susan Cain, Quiet, 2012).

Ons het daarom nodig om ruimtes te skep waar interaksie kan plaasvind, wat veral vir die inkoop vir gesamentlike doelwitte belangrik is.  Maar ons almal het ook ruimtes nodig waar onafhanklike en afgesonderde werk kan plaasvind.  Daarsonder vervlak ons gedagtes te maklik tot die konsensus en middelmatigheid van ‘n groep, en bereik ons nie die hoogtes wat ons individuele vermoëns kan loslaat op ‘n gemeenskap nie.

Tags:

Werk Brainstorming enigsins?

Ek is al deur baie Brainstorming sessies in my lewe, sommige met goeie en ander met minder goeie resultate. En ek het nog altyd gewonder wat laat dit werk, of laat dit juis nie werk nie!

Susan Cain (Quite, 2012) wys daarop dat die idee van Brainstorming (Alex Osborne) eintlik net vir een ding goed is: dit laat mense inkoop in die groep, dit laat hulle voel hulle behoort. En dit is waar die liggie vir my aangaan het! Read the rest of this entry »

Tags:

Verander groepsdruk jou persepsie?

Solomon Asch, die Gestalt sielkundige, het navorsing gedoen oor die gevare van groepsdruk. Studente vrywilligers moes vrae beantwoord oor ‘n prentjie van drie lyne van verskillende lengtes, hoe hulle vergelyk, en ook watter een dieselfde lengte as ‘n vierde lyn gehad het.

Die antwoorde was eenvoudig en 95% van die studente het altyd reg geantwoord. Maar, wanneer ‘n aantal akteurs in die groepe geplant is wat telkens dieselfde verkeerde antwoord gegee het, het net 25% van die studente elke antwoord reg gehad. 75% van die studente het die groep se verkeerde antwoord op ten minste een antwoord gevolg.

Die eksperiment het die krag van groepsdruk geïllustreer. Mense wil konformeer aan die groep.

Maar hoekom is dit so? Read the rest of this entry »

Tags:

Die kerslied

Die kerslied is geskryf vir ‘n kerssandiens. Tussen die verskillende paragrawe kan liedere gesing word, relevante skrifgedeeltes gelees word, of dit kan saam gelees word deur verskillende voorlesers, soos ipv preek. in ons eie gemeente was dit positief ontvang. Mag ons kerslied vanwee sy diepte en opregtheid hierdie kersfees harte verander. Groete

Heel aan die begin:

Die Skepping

afgehandel, klaar en goed, baie goed

nog net die kroon

deur wie God op die aarde sou woon

liefde, seën en respek

die begin van ‘n  ewige gesprek

gesprinkel deur liefde, vreugde, lof

die Teenwoordigheid, woorde, oorgawe

het minute en sekondes

in die ewigheid laat verdof

harmonieus het vredevolle riviere gevloei

maar versluier het die teenstem begin groei

subtiel is grootsheid gesuggereer

julle verdien dieselfde eer

julle verdien kennis, selfstandigheid

het die stem gestreel

en uiteindelik hul vermoë om God te hoor, gesteel

die gesprek het eensklaps verstil

woorde is vasgevang in sekondes en tyd

eeue, mense, koud en kil

verswelg deur ewige stryd

die kroon het versteen, gefossileer

slegs vae dowwe herinnering

sou die loflied ooit weer terugkeer

sou die sonde-skemering

oorgaan tot uiterste duister

sou ons ooit weer na God luister

 

Die nuwe begin:

Die nag word skielik versteur

deur ʼn liefde wat die duisternis verteer

 dis nie ʼn stem waarin die woede knars

en ook nie ʼn oordeel wat oor mense losbars

die lig word gevul met nuwe harmonieë

klanke van die hemelstemme groei

riviere van liefde begin weer vloei

in die koue stilte van die nag

kom God se liefde verbasend sag

sou ons die hemelkoor

hierdie keer hoor

óf sou die afsydigheid van ons siel

keer dat ons weer aan God se voete kniel

sou die boodskap ons nou binne dring

wat die geskeurde hemel aan ons bring

 

Die vreemde begin:

Die lied het op vreemde plekke ʼn tuiste gevind

in die harte van vrouens

in die stem van ʼn kind

dit was in die herders se voetval

in ʼn dofverligte, stinkende stal

heidense wyse manne het die ster gesien

en verstaan watter lof hierdie kind verdien

van alle hoogmoed en pretensie gestroop

was hulle ook nou vir hierdie gesprek oop

soos hierdie harmonieë groei

begin die woorde weer vloei

Sy liefde keer deur die lied terug

Sy hart bars oop soos ʼn ryp vrug

wat saad in alle rigtings skiet

die rokende lamppit, die geknakte riet

word herstel en begin weer sing

die wat dors het, kan hul kruike bring

die lied dring deur elke dowe oor

vir almal om die boodskap te hoor

melaatses word rein

en mag weer in dorpe verskyn

die feit dat kreupeles loop

gee ook die blindes hoop

 en sonder dat iemand dit verdien

begin ons God se genade sien

hortend, huiwerend

breek ons die bande wat ons verstom

want God het na ons toe gekom

 

Die genesing  begin:

Nuwe harte begin nou blom

mense sien skielik mense

hulle reik uit oor alle grense

die lied weerklink uit die snaaksste oorde

nog vreemder is die nuwe woorde

geseënd is die armes, treurendes, sagmoediges

ja, hulle wat honger en dors na geregtigheid

én die wat barmhartigheid is,

geseënd is die reines en vredemakers

én die wat ter wille van sy Naam vervolg word

oor húlle sal God uiteindelik sy liefde stort

 

Die nimmereindigende lied:

Selfs in die donkerste nag

behou die loflied nou sy krag

selfs in die skrilste koue

weerklink die lied van kinders en vroue,

en as die donker skadu’s om my groei

en my weer aan my stil verlede wil boei

dán weerklink die lied van die Engelekoor

hiérdie keer kan ek ook my stem daarin hoor

Ere aan God, in die hoogste hemel  …

Sélfs my stem, bereik nou sy oor,

in die koue stilte van die nag

kom God se liefde, steeds, verbasend sag

Tags: ,

Nagmaal Toewyding

By die onlangse Calvyn Konferensie was daar ‘n besondere aanbieding en gesprek oor liturgie/sakramente en daaruit voortvloeiende etiek. Ek het aanvanklik die Nagmaalgebed geskryf, maar in voorbereiding vir ‘n Nagmaal die responsoriese gedeelte bygesit. Veral met die oog op 25 Oktober 2009, probeer ek hierin iets na vore bring van die Gereormeerde spiritualiteit wat nie net myself/gemeente moet verander nie, maar ook die samelewing waarin ons woon. Dalk beteken dit vir iemand iets. Dit is so geskryf dat dit maklik op Power Point gesit kan word. Sterkte.

Nagmaal Toewyding

In die donker wêreld  waarin ons woon,

gee dit my hoop

dat u lig sedert my doop steeds op my skyn

en dat in hierdie doolhof van verwarring

u stem my steeds lei en stuur

Respons:

Laat u lig so helder op my skyn

Dat dit ook deur my

in die donker  wêreld sal inskyn.

In die bitterheid en geweld waarin ons ons daagliks vasloop,

kan ons rondom u tafel in u teenwoordigheid sit

en ervaar hoe U ons met liefde toevou

en  daar u gawes van  genesing geniet.

Respons:

Waar daar haat is, laat ek liefde bring

Waar daar bitterheid is, vergiffenis

Waar daar lyding is, verligting.

In die liefdeloosheid en verskeurdheid van die kerk,

staan U, ons Verlosser, en met u deurboorde hande

neem U ons hande, bind ons aanmekaar

en dwing ons om met nuwe oë na mekaar te kyk

Respons:

Vul ons met u liefde,

gee ons sagte, versorgende hande

En laat ons met nuwe liefde na mekaar

en die wêreld kyk.

Al die korrupsie en inhaligheid in die raadsale van die wêreld

kon nie keer dat U u hemeltroon verlaat nie

U het  onder ons u kruis  kom dra het

sodat ons ʼn kruis-kwaliteit lewe kan lei.

Respons:

Vul ons met u vergiffenis

Reinig ons van hoogmoed en selfsug

En gee ons knieë wat kan kniel.

In ʼn wêreld waar woorde hol simbole geword het

het dié Woord vlees en bloed geword,

vul die Gees elke woord met waarheid en ewigheid

en roep u mense terug na u veranderende teenwoordigheid.

Respons:

O Gees, vul ons woorde met redding en krag

En laat ons lewens mense nooi

In u helende teenwoordigheid in.

Dankie dat u lig steeds skyn, al begin my geloof kwyn

dankie dat ek met leë en bewende hande

steeds van U die brood en wyn kan ontvang

Realiteit  van geloof, hoop en liefde!

Respons:

Laat u lig tot in ewigheid in my skyn

Lewensbrood, voed my op my lewenspad asb.

En vul my met verwagting vir die Feesmaal van die Lam.   Amen

Tags: ,