Preekstudies

 Derde Sondag in Epifanie : 24 Januarie 2010 ~ Lukas 4:14-21

 “GODKNOWS CHUMA” – JESUS VERKLAAR DIE EVANGELIE VIR DIE EERSTE KEER
Ek gaan die tweede gedagte vir die vierde Sondag van 2010 ‘n bietjie anders benader en deur monde van ander, ons tot Jesus se roeping (Lukas 4:14-24)  oproep.

“Ons glo dat God Homself  geopenbaar het as die Een wat geregtigheid en ware vrede onder mense wil  bring; dat Hy in ‘n wêreld vol onreg en vyandskap op ’n besondere wyse die God van die noodlydende, die arme en die verontregte is en dat Hy sy kerk roep om Hom hierin na te volg; dat Hy aan verdruktes reg laat geskied en brood aan die hongeriges gee; dat Hy die gevangenes bevry en blindes laat sien; dat hy die wat bedruk is ondersteun, die vreemdelinge beskerm en die weeskinders en weduwees help en die pad van die goddelose versper…” (Art 4 BvB)
“It is a sad fact that those who pride themselves most on knowing their Bibles are often the least tolerant of the poor”. The predominantly middle-class nature of most churches has led to the enshrining of the Protestant work ethic as almost an article of faith. Ambition, prosperity, security are seen as virtues to godliness. The corollary, that poverty must be the product of laziness, lack of thrift and rootlessness, seems to be taken for granted.”  (John Capon)

 “As ons ons afsluit vir die eenvoudiges en armes, dan sluit ons ons ook vir God af” (Julian Müller)
 “Wanneer iemand se persoonlike vroomheid tussen hom en sy medemens gaan staan, wanneer sy godsdienstige toewyding hom vir sy naaste toesluit, wanneer die werkinge van die Heilige Gees tot die terrein van die persoonlike etiek beperk word, wanneer Christenskap slegs in terme van heilige handelinge op gesette tye gedefinieer word, wanneer Bybeluitsprake wat met mense se konkrete node te doen het, vergeestelik word, wanneer verlossing tot die mens se persoonlike verhouding tot God beperk word, wanneer ‘n persoon minus al sy verhoudinge gered word, wanneer strukturele en geïnstitusionaliseerde  sonde nie aan die kaak gestel word nie, het ons met ‘n onbybelse eensydigheid en ‘n onegte Christendom te doen” (David Bosch)

“Jesus was a ‘liberal’, because in God and in the power of the Holy Sprit he interpreted and appraised Moses, the Scriptures, and dogmatics from the point of view of love.” (Ernst Käsemann)

“… ons kan nie saamstem met die praktyke waarin gelowiges hulle liefde teenoor God wil los dink of losmaak van mense en probleme in hierdie wêreld nie. Christene het ‘n sosiale roeping. God roep ons om sy liefde in hierdie wêreld uit te dra.” (André van Niekerk)

“… faith without a commitment to justice for the poor is a sham, because it ignores the most explicit of all the concerns of Scripture.” (Tony Campolo)

“The real danger in our world may not be failing to read the Bible – It maybe what happens when people actually do read it – especially the over 2000 verses of God’s heart for the poor and oppressed.” (Rob Bell)

“And Justice? That is what we seek. Not just charity, which may or may not be in someone’s long term interests. But justice that flows ‘like a river’ as Amos 5:24 puts it, and to which every man, woman, and child is entitled under God. This way we recognise the unique value and dignity of every human being.” (James Catford)  

“Waarom net altyd werk om verligting van armoede te bring? Waarom net altyd hulpver¬le¬ning, diens van barmhartigheid? Moet armoede nie uitgewis word nie? Moet mense nie in staat gestel word om te ontkom aan die kultuur van armoede nie? Die middel – so het hy gemeen – was om die armes se rykdom te ontgin. Die gedagte is eers neergeskryf in ‘n standpuntstelling: The Poor Man’s Capital. Hierdie het uitgegroei tot ‘n organisasie wat genoem is Pela Nambo (”steek die rivier oor” in Tsonga). Die kloof tussen ryk en arm moes oorbrug word, die rivier tussen die formele (kapitalistiese) ekonomie en die informele (oorlewings-) ekonomie moes oorgesteek word.” (uit lewenskets van Eddie Bruwer) 

 “25,000 people die every day in the world from contaminated water and waterborne diseases (principle dysentery); 10,000 to 20,000 of these 25,000 deaths are children. We have so fouled our water basins that 1 billion people do not have access to clean drinking water, and the single largest cause of death on this planet is our pollution of drinking water.” (Leonard Sweet)

 “Jesus’ mission is a holistic mission to the poor. Jesus preached the good news of the kingdom because this is what he was sent to do (Lk. 4:43). While we can see no pattern of activity, no ‘model’ for transformation, the gospel story is full of stories of preaching, teaching, healing, and casting out of demons – word, deed and sign. Surely, Christian transformation should aspire to the same – word, deed, and sign” (Bryan Myers)

“The gospel is written from the perspective of the poor man. The basis of the New Testament message is the incarnation: the Word was made flesh. God’s solidarity is not just a matter of words, but of deeds. He comes to man in poor, vulnerable, human flesh. He has taken upon himself the form of a slave (Phil.2:7). He was lowly as the least of the Christian brotherhood. And it is among them that he can still be found today (Matt. 25:31-36). So it is no coincidence that in his opening address in Luke’s gospel the Messiah announces the acceptable year of the Lord (4:18)” (Conrad Boerma)

WAT MOET GOD MEER DOEN OM ONS TE OORTUIG VAN SY ONTFERMENDE GEREGTIGHEID, ONS GENEIGDHEID TOT ‘N ONBYBELSE EENSYDIGHEID EN OM DIE RIVIER OOR TE STEEK?

Miskien lees ek te veel in die storie hieronder, besluit maar self…  – Godknows

humanitarian news and analysis
a project of the UN Office for the Coordination of Humanitarian Affairs

local produce for sale

ZIMBABWE: The seeds of plenty
HARARE, 13 January 2010 (IRIN) – In 2009 Zimbabwe withdrew the local dollar and allowed the use of foreign currency to bring down hyperinflation, but outside of urban centres this money is often scarce and also makes food expensive, so Godknows Chuma started growing his own and discovered that his green fingers could provide for his family.

“As is the case in many rural areas, the foreign currency was hard to come by and we were struggling to get money to buy basic commodities,” Chuma, 34, told IRIN.

He decided to turn his yard into a market garden to produce fruit and vegetables to sell directly to consumers in April 2009, soon after the Zimbabwe dollar became obsolete. Crippling hyperinflation had rendered the local dollar all but worthless and in February 2009 the economy was officially “dollarised”. Economists stopped measuring inflation after it hit 6.5 quindecillion novemdecillion percent – 65 followed by 107 zeros. Using the United States dollar, South African rand and Botswana pula as legal tender has helped rein in inflation, but they are seldom available in remote areas like Seke district, some 50km south of Harare, the capital, where Chuma lives.

A family affair

“I sold two chickens and bought the seed with which I started the garden project. Now the story is different because I make about US$10 a day, enough to buy foodstuffs and save for school fees and uniforms,” said Chuma, a father of three. “Growing vegetables is a hard job, but since I started this project my life has improved.” He irrigates the garden with water drawn from a well he dug, but his family sometimes still has fetch extra water from the river a kilometre away. 

Every morning he and his family pick the vegetables that are ready and make them into bundles that Chuma sells along the nearby road.

Getting organised

Innocent Makwiramiti, a Harare-based economist and former chief executive officer of the Zimbabwe National Chamber of Commerce, also urged villagers to form cooperatives, as this would increase their chances of securing loans from financial institutions. He said the government should improve rural infrastructure, particularly water sources and roads.

“There is a need for the government and local authorities to play an active role in promoting market gardening in rural areas,” he suggested. “This is a sure way of ensuring greater circulation of money in such communities, and reducing rural household poverty.” 
 
Lees gerus “Zuma-seun, Malema se peperduur pretvaarte” Die artikel eindig met “In ’n vroeëre onderhoud met Rapport het Malema laat blyk sy leefstyl dien as voorbeeld vir die armes “dat die ANC ’n township-man se lewe kan verander” in /www.rapport.co.za/Content/Suid-Afrika/Nuus/ 2315/79d75096 12cb4f80b6ac2 c860f47006a/16-01-2010-10-55/Zuma-seun,_Malema_se_peperduur_pretvaarte
Ek eindig met  ‘n 2010 sokker nuusbreker…

“… It also highlighted the two worlds — and economies — that will exist during the World Cup right here in South Africa. A concern that Dutch economic minister for development cooperation Bert Koenders voiced to the M&G: “My hope is that the South African World Cup will not only be for a small elite who will go to the games but also for many other ordinary people. Likewise, there must be something to ensure that not only Fifa and companies connected to the Fifa brand will benefit from this World Cup … I don’t believe in the automatic trickle-down effect of the World Cup or that there is no monopoly by Fifa-linked companies,” said Koenders. A Rainbow Nationphile who has spent much time in South Africa, Koenders singled out the “large informal sector” as one area that “should benefit from the World Cup, but I don’t think this is being done properly”. He warned against the country considering the World Cup as a “silver bullet for economic development”, which would be “very superficial”, and noted that South Africa had “the worst Gini coefficient in the world”. “The country needs a follow-up plan to ensure the enormous inequities are addressed,” Koenders said. “You must keep asking: ‘What is the sustainability of the jobs created [during the World Cup]?’” Koenders conceded that, with host cities having already signed agreements with Fifa that restrict everything from street-vending to where citizens can take their dogs for a pee, the horse may have bolted for South Africa to dictate the terms of a “developmental World Cup” with Fifa. www.mg.co.za/…/2010-01-11-the-tale-of-two-world-cups

Pieter van Niekerk
Seisoen van Luister Powerpoint
Geen verdere preeksketse in Argief

January 18th, 2010 | Category: Preekstudies | Leave a comment

LET WEL: 25 en 27 Des sal daar geen aktualisering van fokustekste wees nie.

Vierde Adventsondag – 20 Desember 2009: Miga 5:2-5a

Miga se droom van welwese en heel-wees word in Christus sigbaar en deur ons voortgesit Vierde Adventsondag – 20 Desember 2009 Ek het ’n paar aanvullende gedagtes op Natie Philander se besondere preekstudie van Miga 5:2-5a vir Sondag 20 Desember 2009: Dirkie Smit skryf in Geestelike waardes (Die Burger 12/12) Kersfees vir eensames – wáár ook al? onder andere die volgende: … Vir gelowiges, sê hy (Dietrich Bonhoeffer), is daar eintlik niks vreemds aan ’n eensame Kersfees nie. Trouens, hy dink dat dit selfs méér betekenis mag hê as op plekke waar nog net die naam oorbly! Immers, dat ellende, lyding, armoede, hulpeloosheid en skuld veel anders lyk vir God as vir óns, dat God indaal presies in dié omstandighede wat ons vrees en wil vermy, dat Christus in ’n stal gebore word – dit alles vir ander?

Die ellende, lyding, armoede, hulpeloosheid lyk inderdaad vir ons anders. Marida Fitzpatrick skryf in Monduitspoel (By 5/12) Kleinsus is óók die bliksem in “Iets is fout. Iets is ernstig fout. En dit wás fout lank voordat Boetman selfmoord gepleeg het. Sy skryf as Louw se selfmoord ons tot besinning moet ruk, dan weet sy nie waar ons was nie. Ons behoort elke dag by elke verkeerslig tot besinning geruk te word, nie deur geweld en barbaarsheid nie, maar deur ellende, armoede, desperaatheid – mense wat nie selfmoord gepleeg het nie, maar ook, soos Louw, “geknak het voor die wanhoop”. “Ons ry elke dag verby die grootste denkbare ellende, ons lees van mense wat so honger is dat hulle dierekarkasse van vullishope af eet, en dan is ons baie verbaas en verontwaardig as iemand kom vat wat ons het en hulle nie het nie …”

Die profeet Miga sien onreg, lyding en onderdrukking (Philander). Hy droom van shalom, dis omvattend en gaan oor die welwese en heel-wees van die gemeenskap (Westermann) – ’n nuwe toekoms wat die Here bring deur ’n koning wat goed regeer. Jesus is vir ons die goeie maar alternatiewe koning wat “op die regte tyd verskyn het” (Galasiërs 4:4). Hy is God wat uit ’n nederige menslike agtergrond koning kom word en nie anders kan as om ’n anderste koninkryk te kom stig nie. Maria se loflied (Lukas 1:46-55) druk dié koninkryk wat met Kersfees kom, treffend uit. Sy besing God se grootheid en juig oor die Verlosser omdat God na haar in haar geringheid omgesien het. Sy loof God se magsdade wat ten behoewe van die geringes en die behoeftiges is. God kom toon sy besondere genade aan ellendiges, lydendes, armes, hulpeloses, en desperates. God word in Jesus sigbaar as mens wat die geringstes sy broers en susters noem (Matteus 25).

Die koningskap van Jesus kom die duidelikste na vore in sy kerk (Pieter Potgieter, in CKE). Tussen kerk en koninkryk bestaan daar geen identiteit nie, wel die allernouste verband (Jaap Furstenberg in CKE). Die kerk moet ook kerk van die koninkryk van God wees (Nico Koopman). Jesus lei ons volgens God se koninkrykwaardes. Dit verskil hemelsbreed van die heersende waardes van eersug en hebsug, wat soveel Suid-Afrikaners se sin van reg en verkeerd bepaal en selfs die stem van hul gewete word. Dit kan ’n dryfkrag tot onreg word, ’n mag wees wat enigiets sal doen, die wet oortree en lewens vertrap en vernietig solank die ideaal bereik word.

Die kerk as volgelinge van Christus staan waar Hy staan, naamlik teen ongeregtigheid en by die verontregtes. Gelowiges getuig teenoor alle magtiges en bevoorregtes wat uit selfsug hulle eie belang soek en oor andere beskik en hulle benadeel (Bybelse gedeeltes soos in die Belydenis van Belhar verwoord). Ons is kerk vir alle mense wat deernis toon en konkrete welsyn bevorder.

Die ellende, lyding, armoede, hulpeloosheid kan anders lyk, omdat God sigbaar deur ons lewens, veral in dié omstandighede, word. Miga se droom van welwese en heel-wees het met Kersfees begin, word deur die Heilige Gees in ons voortgesit – so stuk-stuk sigbaar – ‘n onvoltooide realiteit. Eers met Christus se wederkoms word God se koninkryk van welwese en heel-wees volkome bereik.

Pieter van Niekerk

Seisoen van Luister Powerpoint

Verdere Preekriglyne in argief

December 15th, 2009 | Tags: deernis, ellende, Kersfees, Koningskap, koninkrykwaardes, lyding, Miga 5, Vierde Adventsondag | Category: Preekstudies | Leave a comment

Voor die Skriflesing kan die liturg vir die gemeente sê dat hy/sy vandag eintlik ‘n baie gewaagde ding gaan doen: dit is om by ‘n troue uit 1 Kor 13 te lees! Die rede waarom dit gewaagd is, is omdat ‘n mens 1 Kor 13 maklik as niksseggend kan ervaar. Die gedeelte self is so oorbekend, die term “liefde” is so afgeslyt, so  geïnflasioneerd dat ‘n mens maklik niks meer daarin hoor nie.  Verder hoor mense dikwels hierdie gedeelte verkeerd [juis by ‘n troue!] – asof dit hier oor emosionele liefde gaan. Terwyl daar hoegenaamd niks sentimenteel in is wat hier oor die liefde gesê word nie!

Tog waag ‘n mens om dit te lees, omdat dit die wonder van die Bybel is: dat die Gees vir ‘n mens die ou-ou tyding kan laat hoor asof dit die jongste nuus is.

[ &  Dit is ook ‘n goeie idee om dele van 1 Kor uit ‘n ander vertaling te lees, bv Die Boodskap of The Message ]

* * * *

Daar word in 1 Kor 13 twee besondere – en merkwaardige! – dinge oor liefde gesê. Die eerste is dat die belangrikste barometer van my verhouding met God juis liefde is! Dit beteken dat die een ding waarin die duidelikste gesien moet kan word dat ek ‘n Christen is, liefde is. Meer as in enige iets anders [vgl Paulus se vergelykings in vers 1-3!] is dit die een ding waarin gesien kan word dat iemand ‘n “geestelike mens” is.

Ons dink dikwels nie so nie!  Ons beskrywe en definieer dikwels Christenskap in terme van ander dinge: sekere godsdienstige handelinge, spesifieke geestelike gawes, ens. Daarom is dit belangrik dat ‘n mens 1 Kor 13 in al sy skerpheid hoor. Hoe belangrik die geloofsgewoontes van die erediens en gebed en Bybel lees ook al is [en dit is baie belangrik! ] – as dit nie daartoe lei dat ek al meer iemand word wie se lewe gekenmerk word deur liefde nie, mis dit die doel. Hoe belangrik sommige geestelike gawes ook al is – as dit nie daartoe lei dat my lewe al meer ‘n lewe van geleefde liefde word nie, is dit waardeloos!

Kort voor sy kruisiging is juis dit die tema van een van Jesus se laaste “demonstrasie-lesse” aan die dissipels. In Joh 13: 35,36 sê Hy in soveel woorde dat die een duidelike merkteken van ‘n Christen se lewe liefde moet wees. Hy sê dit nadat Hy eers prakties vir hulle demonstreer het van watter soort liefde Hy praat – deur hulle voete te was!

Dit sluit aan by die tweede merkwaardige perspektief  in 1 Kor 13: hierdie liefde waarvan hier gepraat word, is gedrag, is ‘n sekere manier van leef en optree. ‘n Mens moet dus as jy 1 Kor 13 reg wil hoor, heeltemal loskom van sentimentaliteit. Die liefde waarvan hier gepraat word [as die belangrikste kenmerk van ‘n Christen se lewe] is harde werk! Hierdie liefde is ook baie meer as om net ‘n goeie gesindheid teenoor iemand te hê. Hierdie liefde is konkrete dade van diens en selfverloëning [ vers 4-6 ]. Dit is ‘n bepaalde manier van optree teenoor iemand – omdat jy ‘n Christen is. En daar is niks sentimenteel daaraan nie.

Daarom is dit so ‘n radikale gedeelte – en die toepassing hiervan op die huwelik is voor die hand liggend. Dit beteken dat die belangrikste aspek van huweliksliefde nie emosionele liefde is nie, of romantiese liefde, of erotiese liefde nie. Natuurlik is al drie hierdie fasette van liefde in die huwelik belangrik – en moet dit nooit ophou nie. Maar wat van ‘n huwelik ‘n Christelike huwelik maak, is nie dit nie. Dit is die liefde van 1 Kor 13, die agape-liefde, die liefde wat die Gees van God in ‘n mens se lewe werk en wat maak dat jy op ‘n sekere manier teenoor mekaar in die huwelik optree. Net dit kan die basis van ‘n suksesvolle huwelik wees, net dit gee aan ‘n huwelik duursaamheid, net dit gee aan die ander aspekte van huweliksliefde, die emosionele en die erotiese en die romantiese, permanensie en laat dit verdiep. Dit maak van ‘n huwelik ‘n Christelike huwelik!

Die belangrike vraag is natuurlik nou: waar kry ‘n mens hierdie soort liefde?  En hoe hou ons daarmee vol?  Dit is iets waartoe ek bevry moet word – deur Jesus Christus en die Heilige Gees. Daarom sê Johannes in 1 Joh 4 dat dit liefde is wat ons moet ontvang – van God. Dit is wat voortgaande bekering beteken. Dit is wat voortgaande vervulling met die Heilige Gees beteken: die verlossing van selfhandhawing na selfverloëning [Vgl Ef 5:18-31]

Maar dit beteken dat 1 Kor 13 ‘n opdrag en ‘n belofte is. Want daarvoor het Jesus Christus gesterf en opgestaan en daarvoor is die Heilige Gees uitgestort: om ons mense te maak wat hierdie praktiese doen-liefde deurlopend van God ontvang en na mekaar toe kan leef.  Dit is die uitdagende en hoopvolle noot waarmee ‘n mens as gelowiges jou huwelik kan begin.

Hannes Koornhof

December 7th, 2009 | Category: Maandelikse fokus | Comments (1)

Gaudate (wees bly). Heil midde-in ’n wêreld van onheil.

Derde Adventsondag: 13 Desember 2009

Woorde wat heil anders verwoord is onder andere geluk, saligheid, voordeel, baat, uitredding, veiligheid; bron van redding; geestelike welsyn; saligmaking …

Woorde wat onheil anders verwoord is onder andere boosheid, immoraliteit, gruweldaad, geweld, korrupsie, misdaad, roof …

Ons word aan die Ou Testament verbind deur ‘n historiese lyn van God se heil. Hermeneuties gesien is die Israel van die Ou Testament en die Kerk van Jesus Christus in die Nuwe Testament beide ‘n geloofsgemeenskap. Die Kerk van Jesus Christus is die eskatologiese Israel van God. Van beide die Israel van die Ou Testament en die lidmate van die Kerk van Jesus Christus word geloof vereis as

antwoord op God se verlossingsdaad in hulle lewens. Beide die Israel van die Ou Testament en die Kerk is verlos sonder enige verdienste van die mens se kant; leef in ‘n verbondsverhouding met die Here; het verbond verpligtinge ontvang van God en die naaste lief te hê; leef in die wêreld met die verantwoordelikheid om God se getuie in die wêreld te wees. Daar is dus ‘n (on-)gelyksoortige verband tussen Israel van ouds en die lidmate van die Kerk van die Here vandag  (Algemene Sinode 2002 van die NG Kerk Verslag Leer en Aktuele Sake)

Wanneer Sefanja in toekomstaal van ’n nuwe begin praat, moedig hy Israel aan om ’n loflied te sing oor die Here wat as redder teenwoordig is. Hy red eerder as om te oordeel. God se genade is groter as sy oordeel! God se genade loop uit tot iets onbeskryflik groot, ’n  nuwe bedeling met die koms van die Seun van die mens. Mense kan sedertdien ’n nuwe verlossingslied  soos Somerkersfees van Koos du Plessis sing. Die lied sing van ’n totale nuwe bedeling wat in Christus gekom het. ’n Nuwe bedeling wat eenvoudig uitloop op ’n nuwe hemel en ’n nuwe aarde. ’n Bedeling waarin God in Christus en deur sy Gees alles nuut maak. (Sien Prof. Piet Strauss se kersboodskap in Kerkbode 4/12/09).

Maar dis asof ons steeds  sukkel om die heil wat in Christus gekom het toe te eien. Sy nuwe bedeling is met onheil beduiwel. Soos in Sefanja se tyd leef mense onverskillig. Dis asof misdaad, korrupsie, uitbuiting, geweld en morele verval oorheers. Armoede, dodelike siektes, vreemdeling haat en klimaat verandering het nes kom maak. Dis asof die hartseer krete die advent vreugde klanke doof.

• Mense kry finansieel swaar. Feitlik die helfte van ons bevolking is armlastig, terwyl pastoor McCauley welvaart aanbid en die regeerders met dié geloof begelei.
• Die geweld teen vreemdelinge het in die mooi rustige wingerd dorpie De Doorns ’n doring in die vlees geword. Die groot werkloosheid  gebrekkige woonplek en swak dienste vererger die krisis. Prof. Flip Smit reken ons land het tussen 8 en 9 miljoen “immigrante” (Die Burger 2/12/09).
• “In ’n ‘swart naweek’ vir die landboubedryf is ’n boer en drie werkers in twee afsonderlike voorvalle op Kaapse plase vermoor” (Die Burger 7/12/09).
• Die voorkoms van M.I.V. in Suid-Afrika is 23 keer meer as die wêreldgemiddelde. Volgens TAC is daar 5,5 miljoen M.I.V.- positiewe mense in Suid-Afrika (Die Burger 1/12/09). 10% van mense met hoë inkomste is M.I.V. – positief. “Daar is veral kommer dat jongmense, veral universiteitstudente hulle glad nie aan die epidemie steur nie, sê dr. Eric Hefer, bestuurslid van die vereniging van M.I.V. – klinici  (Rapport 29/11/09).
• “Navorsing in die Wes-Kaap en Kwa-Zulu-Natal het gewys baie mense in die land glo nóg dat die fisieke en seksuele mishandeling van vroue normaal is” (Die Burger 7/12/09).
• Die waternood in die Suid-Kaap neem daagliks toe. Die Tuinroetedam op George het net 23% water. Die George Herald (26/12/09) se voorblad lui “No water by 1 Feb”. Die internasionale klimaat bestel in Kopenhagen wat vanaf 7-18 Desember 2009 plaasvind, is onheilspellend.
• Mense is moedeloos, terneergedruk en depressief. Ons hoor net van bekendes soos Chris Louw wat so “gatvol is, dat daar nie meer sin is om voort te ploeter nie” (Die Burger 2/12/09), die meeste selfmoorde kraai geen haan oor nie.
• “’Daar gaan 90,000 vuvuzelas op Mexiko wag’. So het Matthew Booth verdediger van Bafana-Bafana, gisteraand gesê oor Suid-Afrika se openingswedstryd in aanstaande jaar se Wêreld beker sokker toernooi” (Die Burger 5/12/09). Ek dink die 2010-sokkereuforie is van korte duur en waarskynlik nie meer as ’n kakofonie van vuvuzelas nie. Sekswerk-koppelaars (lokvoëls) lek reeds hul lippe af en dwelmsmouse rol hul vingers in afwagting.
• Met Joost se val vars in die geheue, kom Tiger Woods se voete van klei op die lappe, sy vergrype verontreg sy gesin.

Baie dinge gebeur teen God se wil. Die goed wat gebeur mag mens by al die sleg, negatiwiteit en wanhoop laat vaskyk; dit laat ons die stories van hoop en tekens van blydskap mis. God word gesoek, terwyl God naby is; daar word na Sy vreugde gesmag, terwyl dit in ons te vinde is.

My skoonma vertel my van Paulo Coelho se roman “By the river Piedra I sat down and wept” (Harper Collins Publishers, 1996). Ek lees Padre se opmerking:

“’You had that wrong’, he said. ’A person who goes in search of God is wasting his time. He can walk a thousand roads and join many religions and sects – but he’ll never find God that way. God is here, right now, at our side. We can see Him in this mist, in the ground we’re walking on, even in my shoes. His angels keep watch while we sleep and help us in our work. In order to find God, you have only to look around. But meeting Him is not easy. The more God asks us to participate in His mysteries, the more disoriented we become, because He asks us constantly to follow our dreams and our hearts. And that’s difficult to do when we’re used to living in a different way. Finally we discover, to our surprise, that God wants us to be happy, because He is the father’”.

Dié vreugde is onafhanklik van die omstandighede waarin ons ons bevind. Gelowiges se “innerlike self” (Hennie de Villiers) of gesteldheid is nie afhanklik van uiterlike dinge en omstandighede nie (miskien iets soos positiewe Geestesingesteldheid). Dietrich Bonhoeffer se melding van “vaste geborgenheid” sou moontlik hier pas. Paulus kon vanuit die tronk oor blydskap skryf omdat hy geweet het Jesus Christus met hom was, wat ook al sy omstandighede (Fil. 4:4).

’n Groep lidmate het saam met my Sefanja 3:14-20 gelees en het hoofsaaklik die vertroue in die Here wat ’n einde aan lyding maak, uitgelig. Iemand sê “Sy (die Here se) kinders hoef nie vir ewig te ly of onderdruk te word nie”. Die wat ons as minder belangrik ag, is vir God baie belangrik”. Iemand wat in ’n verskriklike krisis is, is deur die Skrifdeel bemoedig en sê: “Die vernedering wat ek ervaar, kan in eer verander”.

God se sorgende betrokkenheid veral by die noodlydendes (die moedeloses, treurendes, verdruktes, kreupeles, verstrooides in Sefanja) word deur ons positiewe Geestesingesteldheid sigbaar. Ons gee onsself tot nut en saligheid van mekaar gewillig en met vreugde. Soos Christus in ons gestalte kry, neem Hy soms die gestalte van armes, noodlydendes en verdruktes aan. En Hy wag gespanne om te sien of die liefde ons na ons naaste dryf – Matteus 25 (Ferdinand Deist). Waar gelowiges nie onreg doen nie, bring hulle ’n stukkie van die toekoms in die hede in (Fanie Snyman) en breek ’n deel van die nuwe hemel en aarde waarop geregtigheid woon, deur.

“Ons is daarvan oortuig dat net die evangelie van Christus ons op ’n pad van heil kan plaas. Daarom wil ons as kerk die Woord van die Here tydig en ontydig verkondig en orals getuienis aflê van die hoop wat in ons leef” (Gedeelte uit die NG Kerk se Roepingsverklaring van 2002).

Genade en vrede vir jou van God, wat

-       gekom het,

-       weer kom en

-       elke dag in jou lewe kom! (Gebedeboek met liturgiese voorstelle)

Pieter van Niekerk

Seisoen van Luister PowerPoint

Daar is geen verdere riglyne in die Leesrooster argief nie.

December 7th, 2009 | Category: Preekstudies | Leave a comment

Die God van geregtigheid is op pad! Watter implikasies het dit vir ons?

Tweede Adventsondag – 6 Desember 2009

Onreg kom in soveel gedaantes voor. God roep ons egter op om teen elke vorm van onreg op te staan. Sedert Christus vir ons kom wys het hoe ‘n lewe lyk wat op geregtigheid fokus, kan ook jy en ek dit deur die werking van die Gees reg kry. Ons moet God se geregtigheid, wat wil herstel, laat kom.

Ek het op die oggend van 1 November, die presiese dag waarop die Fakulteit Teologie (US) 150 jaar oud was, ná ‘n erediens in Moedergemeente, na die Kweekskool gestap. Die sonskyf teen die gewel het my opnuut opgeval: “Sol iustitiae illustra nos”. Die son van geregtigheid bestraal ons!

Vir my is Christus die Son van geregtigheid wat ons optrede wil verlig of dan bestraal. Ek het daardie oggend opnuut besef dat geregtigheid ‘n vernuwende krag is. Die sin en betekenis van die lewe word geknoop aan ‘n onstuitbare en onwrikbare hoop op geregtigheid. Dis die grondslag van morele taal. Hierdie taal stimuleer gesprek, maar dis ‘n gesprek wat onafgehandel bly. Ons sukkel om daaroor klaar gepraat te kry, in die woorde van prof Willie Esterhuyse.

Geregtigheid is energiek – soos die son! Dit wil allerlei verduisteringe deurbreek. Dit wil hande vat. Grense oorsteek. Dit wil herstel, nie net straf nie. En hoe nodig het ons in Suid-Afrika nie suksesverhale in hierdie verband nie!

Die versoeningsgebaar van prof Jonathan Jansen, rektor van die Universiteit van die Vrystaat, soos spruit uit sy optrede teenoor die Reitz-4, kán ‘n klassieke voorbeeld van herstellende geregtigheid (aan ‘n Suid-Afrikaanse universiteit) word. Adventstyd vra juis van ons om verhoudings te herstel.

Daar is heelwat mense wat misstappe begaan in oomblikke van swakheid (waansin?), maar wat tog ná diepe nadenke, ‘n sterk behoefte aan genesing en die herstel van hul posisie in die gemeenskap het.

Maar diep gewortel, by baie mense, is ‘n begeerte om buitengewoon hard op oortreders te wees. Dít het egter dikwels nie die gewenste resultate nie. ‘n Gemeenskap word eintlik net gedien wanneer oortreders, hul slagoffers en die groter gemeenskap, ‘n kans op heling gegun en gebied word.

Ons móét verby die uitroep tot straffende geregtigheid probeer kom. Ons benodig ‘n vorm van herstellende/transformerende geregtigheid wat heelheid, en ‘n kans om (weer) volgens volle potensiaal te leef, bring. Nie net aan oortreders nie, maar veral ook aan slagoffers en die breër gemeenskap. Dít is uiteraard die langer en moeiliker weg … maar heelwat effektiewer as die goedkoop roete met die leuse: “Straf hulle!” Want dít verdiep feitlik sonder uitsondering gemeenskapswonde en konflik.

Wat word met herstellende geregtigheid bedoel?

• Dit erken dat misstappe verhoudings skend. Dit is ‘n proses wat poog om hierdie beskadigde verhoudings (asook ander skade) te herstel – tussen oortreders, slagoffers, families en die breër gemeenskap. Dit probeer ook om toekomstige kwaad te verminder en selfs te verhoed.
• Dit dink totaal anders oor misstappe en die gevolge daarvan as wat normaalweg binne ‘n raamwerk van straffende geregtigheid gedoen word (sien paragraaf hier onder).
• Dit verwag van oortreders om die oorsake van en moontlike oplossings vir hul misstappe te bestudeer. Om verantwoordelikheid daarvoor te neem asóók vir die skade wat daardeur veroorsaak is.
• Dit vra ook belydenis, berou en vergifnis. Sonder selfvergifnis, asook om opregte vergifnis aan diegene wat deur jou te na gekom is, te bied – sonder húlle aanvaarding van vergifnis, is genesing en vryheid nie moontlik nie. Vergifnis is egter nie ‘n voorwaarde om so ‘n proses te begin nie. Dit groei mettertyd daaruit. Indien nie, bly jy gebind en word daar nie herstel en vryheid in ‘n gemeenskap ervaar nie.
• Dit soek “vergoeding” vir slagoffers – reparasie, restitusie en billike behandeling veral deur oortreders, asook reïntegrasie van beide partye in die samelewing.

Hoe verskil herstellende geregtigheid van straffende geregtigheid?

• Dit kyk meer begrypend en omvattend na misstappe. Eerder as om misstappe nét te definieer in terme van die oortreding van ‘n wet, erken dit dat misstappe slagoffers, oortreders en gemeenskappe wond en benadeel.
• Dit betrek dus méér partye. In plaas daarvan om net sleutelrolle aan ‘n regering/owerheid/bestuur te gee, sluit dit die betrokkenheid en inisiatief van die oortreder, slagoffer én gemeenskap in die aanspreek van oortredings, in.
• Dit meet sukses ánders. Eerder as om te meet hoeveel straf uitgedeel is en uitgedeel kan word, meet dit hoeveel skade herstel is en voorkom kan word.

Herstellende geregtigheid wil soveel as moontlik mense op ‘n weg van hoop en genesing neem. Dit streef na bevredigende oplossings vir alle betrokke partye. Dit wil gemeenskappe neem van vrees na hoop, van wraak na versoening, van haat na vergifnis.

Herstellende geregtigheid minimaliseer egter nooit misstappe nie. Dit soek nie verskonings daarvoor of ignoreer nie die gevolge daarvan nie.

Vergifnis en versoening – van die belangrikste doelwitte van hierdie benadering – het bevrydende liefde en doelbewuste besluite wat verby die pyn van misstappe wil beweeg, op die oog.

Herstellende geregtigheid wil die vlakke van hartseer, bedreiging en vrees verminder. Dit forseer niemand nie. Dis egter so kragtig wanneer mense dit begin begryp, dat dit vrylik deur die meeste omarm word. Dit kan diep en lewenslange veranderinge by individue asook gemeenskappe bring. Dit soek vrede, harmonie, menswaardigheid en sekuriteit vir almal. Nie mag nie!

Ek glo dat die soeke na ware regstellende geregtigheid onlosmaaklik verbind is met die geestelike/spirituele en emosionele volwassenheid van ‘n land se mense. Die pad van ‘n oordrewe wraaksugtige gees en ‘n allesoorheersende straffende mentaliteit, het die vermoë om die siel van ‘n nasie uit te droog!

Ek dink ons land moet vinniger op hierdie opwindende pad vorder. Maar ‘n mens besef die ómvang van hierdie taak. En dat dit ‘n holistiese benadering verg.

Hierdie beginsels geld uiteraard ook vir die kerk en vele ander terreine (persoonlike lewe – bv huweliksprobleme). Tydens die mediasie-proses (NG en VG Kerk) wat vroeër vanjaar deur die Wêreldbond van Gereformeerde Kerke gefassiliteer is, is ooreengekom dat die twee kerke met mekaar sal praat oor die kwessie van herstellende geregtigheid. Dít is een van die kwessies wat geïdentifiseer is as problematies in die herenigingsproses. Een so ‘n byeenkoms het reeds onlangs in Bellville plaasgevind.

Dank aan prof Jansen vir sy dapper inisiatief en dat hy die debat hierrondom heropen het! Mag die potensiaal wat hierin opgesluit lê, tot wasdom kom, omdat álle betrokkenes, ook kritici, bereid sal wees om op hierdie weg van herstellende geregtigheid geneem te word.

Dikwels hou mense aan om die vlag van ander se skuld te swaai, met die hoop dat die wêreld húl skuld sal miskyk! Ons sal ‘n paar vlae in Suid-Afrika móét laat sak as ons geregtigheid wil herstel.

Buite om die weg van herstellende geregtigheid gaan ons sukkel om die reënboog in Suid-Afrika in die lug te hou, en mense help transformeer om hulle volle potensiaal te verwesenlik!

Lees ook die volgende Skrifgedeelte (een van die ander week-tekste): Luk 1:76-79. Ek dink dis ‘n pragtige “definisie van herstellende geregtigheid”! Oordink die implikasies daarvan vir ons samelewing.

Chris Jones

Seisoen van Luister Powerpoint

Geen verdere preekriglyn in argief nie.

November 30th, 2009 | Category: Preekstudies | Leave a comment

Eerste Adventsondag – 29 November 2009

Die Preekstudie van hierdie eerste Sondag van Advent is voorwaar deeglik gedoen. Dit help ons werklik om reg te laat geskied aan hierdie uitdagende en belangrike teks vir ons tyd. Die volgende het my opgeval toe ek die teks asook preekstudie gelees het terwyl ek nagedink het oor die wêreld waarin ons woon.

Ons wêreld smag voorwaar na mense wat met integriteit, reg kan laat geskied. Dikwels hoor ons dan ook die versugting by baie na ‘n leier wat kan kom om vir ons ‘n regverdige wêreld te bewerk. Of die versugting nou is na ‘n figuur uit die verlede – Generaal, generaal… sal jy kom om die boerevolk te kom lei – en of dit Vavi van Cosatu is wat president Zuma oproep om die ekonomie te omvorm sodat daar geregtigheid aan armes kan geskied – die behoefte aan leiers wat reg sal laat geskied en self reg sal doen, maal in baie mense se gedagtes.

Opvallend is die feit dat die Here sy beloftes nakom … op sy tyd. Die belofte in Jeremia 33:14-16 gryp terug op 2 Samuel 7:8-16 en Jeremia 23:5-6. Dit is ‘n belofte wat nie gister of eergister gemaak is nie, maar lank gelede. Hoeveel geduld moes Israel nie gehad het om te wag op die vervulling van hierdie belofte nie? Ons post-moderne samelewing met sy klem op onmiddellike verwesenliking van ideale, sou lankal die Een van die belofte afgeskryf het, sou ons só lank moes wag!

As ek so deur die koerante blaai, is dit verstommend hoe min geduld ons het – wat moet gebeur, moet nóú gebeur, anders skryf ons dit af as ‘n verlore stryd. Ek dink Jeremia het ook maar ‘n bietjie aan hierdie siekte gely, soos baie van ons gewaande profete van vandag.

Ek skryf hierdie gedagtes terwyl ek in Nederland is en die verkiesing van die eerste premier van die EU volg. En hoe die Belgiese premier, Herman Van Rompuy, onverwags verkies is. Sy foto in Trouw van die afgelope Saterdag is geneem waar hy as “gelowige Katoliek” – só beskryf die koerant hom – op sy jaarlikse retreat is. Ek ken die man nie en wil my nie uitlaat oor sy politiek nie, maar ek kon nie anders as om verwonderd te wees oor ‘n politikus wat op ‘n stilretreat tyd maak om in God se teenwoordigheid te wag nie. Waarskynlik besef hy hoe nodig hy dit het, want hy staan elke dag in die politiek van die dag – gejaagd en onder druk. So hy moet wegbreek. Hy besef hoe belangrik dit is om oor tyd na te dink, want daar kom ‘n tyd, so sê die Here … Dis waarmee ons teks van hierdie week begin.

Ons begin hierdie week (Advent) nadink oor die koms van die Koning, wat as vervulling van God se belofte gekom het – Jesus, die seun van ‘n timmerman, nie uit die elite van die samelewing en ook nie uit Jerusalem nie. Die tyd het inderdaad gekom, maar vele het Hom nie (h)erken as die vervulling van die belofte nie! Die probleem is nie dat die tyd nie gekom het nie, maar dat dit in ‘n vorm gekom het wat nie (h)erken is nie – wat ‘n mens laat wonder hoe dikwels dit oor en oor met ons gebeur dat die reg van God in ons tyd deurbreek, maar dat ons dit nie (h)erken nie!

Dít het my laat dink aan die volgende gedig van Sheila Cussons:

“Wat ruis in die donker flikkerende bome
in die wind, en glans in die driftige vlae
van die reën, roer in die wortel, stoot
in die sap? – besige Christus, Jy.
Hoe kon ek jou ooit misgekyk het
die sin van dié stuwing gemis het
en so afwesig gestaar het na my?”
– Sheila Cussons (“Corpus Christi”, uit: Die swart kombuis, 1978, Kaapstad: Tafelberg.)

Is wat ons nodig het, nie mense wat kan wag op die inbreek van God se tyd nie … So, waaroor gaan die belofte?

Die preekstudie wys daarop dat … ”mishpat op verskeie maniere in die Ou Testament gebruik is om heerskappy of regering te beskryf.” Die reg waarna hier verwys word, is nie in die eerste plek dit wat ons van die regering alleen verwag nie – nee, elkeen van ons word opgeroep tot billike, medemenslike (Engels: “kind”) optrede. Dit laat ’n mens onwillekeurig aan Matteus 7:12 dink: “Alles wat julle wil hê dat mense aan julle moet doen, moet julle ook aan hulle doen.” Die Koning wat gaan kom, sal nie alleen toesien dat reg geskied nie, maar sal ook self reg doen.

Onreg begin wanneer ons die vermoë verloor of onwillig is om ander mense te sien as medemense wat “voel-soos-ek-voel” en “ly-soos-ek-ly”. Die voorloper van daadwerklike onreg skuil dikwels in gesindhede wat die volle menswaardigheid van ’n medemens ontken. Maar Christene weet tog van beter! Ons volg die Koning wat met sy lewe en sterwe kom demonstreer het wat ware medemenslikheid en God se geregtigheid beteken. Blaai maar deur die koerante of deur jou eie gedagtes en kyk hoe dikwels is die oproep tot geregtigheid direk gekoppel aan eie belang en ‘n gepaardgaande onwilligheid om ander te sien as mede-mense.

Wanneer ons hierdie week begin met Advent, die seisoen waarin ons die koms van die Koning vier, doen ons dit vanuit die wete dat God se belofte gehou is. Die Koning het gekom en sal weer kom om ‘n koninkryk finaal te laat deurbreek waarin geregtigheid geleef sal word. Dit is die hoop van waaruit ons leef!

Frederick Marais

Seisoen van Luister Powerpoint

Verdere preekriglyn in argief

November 23rd, 2009 | Tags: eerste adventsondag, geregtigheid, integriteit, Jeremia 33, koms van die Koning, Sheila Cussons, tyd na te dink | Category: Preekstudies | Leave a comment

Sondag 22 November 2009: Johannes 18:33-37

Christus die Koning

Hierdie teksgedeelte se fokus op die koninkryk en die aankondiging van Christus se koningskap, sluit aan by die Christus die Koning Sondag – die laaste Sondag van die kerklike jaar voor die begin van Advent – die seisoen waarin die koms van die Koning aangekondig word! Hierdie teks, hierdie spesifieke Sondag in die jaar en die seisoen wat voorlê, vra dat ons sal nadink oor koninkryk en  koningskap, en natuurlik oor die spesifieke aard van die koninkryk van God.
Hierdie is net ‘n klompie los gedagtes wat by my opgekom het met die lees van die teks en rondblaai deur die koerante van die week. Dit poog nie om nog ‘n preekvoorstel te maak nie aangesien Deon van Niekerk se preekstudie en voorstel voldoende is – hierdie is eerder gedagtes wat na vore kom as die teks met ons wêreld konnekteer:

1. Pilatus se siniese reaksie in sy gesprek met Jesus, “been there, done that”, weerklink ook in hierdie tyd waarin ook ons dikwels onaangeraak reageer wanneer die koninkryk inbreek. Ons kan onsself seker verskoon dat dit veral is wanneer politici aanspraak maak op die waarheid, dat ons sinies reageer. Wie moet hulle na soveel kere se aansprake wat op niks uitgeloop het, glo? ‘n Mens voel ook om te vra – met alle eerlikheid – sou ons nie ook maar ewe maklik soos Pilatus opmerkings gemaak het dat die aanspraak op die koningskap en die waarheid van nog ‘n profeet ons eintlik maar koud laat nie?
2. Ek is in die teks weer getref deur die onverwagse aard van die koninkryk van God. Teen die verwagting van die Jode, is die koninkryk nie gemik op die bevryding van die Jode nie, maar as getuienis oor die Waarheid van God se ontferming oor die ganse wêreld. Vir ons klink dit algemeen, vir die Jode van die tyd egter eintlik ‘n ommekeer van hulle bestaande wêreld of ten minste soos wat hulle die wêreld verstaan het. Die koninkryk van God breek onverwags in op ons, en keer ons wêreld op sy kop! Wanneer die koninkryk aangekondig word soos in hierdie teks, vra dit niks minder as ‘n bekering om daarop te reageer nie, of die waarheid daarvan te erken nie. Die feit dat die skare in die opvolgende verse eerder vir Barnabas, die misdadiger kies, onderstreep die feit dat dit makliker (lees minder gevaarlik) is om ‘n misdadiger vry te spreek as om ‘n Christus as koning te aanvaar.
3. Jesus se koningskap het alles te make met die kruis – die teksgedeelte lê gebed binne-in ‘n uitgebreide lydens-narratief. Kyk gerus by http://communitas.co.za/index.php/blogs/315-moraliteit/1623 waar Pieter van Niekerk vertel oor sy ontsteltenis oor die beelde van die kruisdood van Christus in  die film The Passion. Die kruisdood is ‘n ontstellende ding.  Koningskap en kruis is nou nie eintlik begrippe wat in ons normale verstaan bymekaar hoort nie. Dit word ook eintlik nooit vir ons méér gemaklik om só daaroor te dink nie. Dat die koninkryk nie deur mag kom nie, maar deur die onmag van iemand wat alle mag prysgee, lê eenvoudig dwars op ons verstaan van die lewe. Word tog net realisties, hoor ek myself sê -  dit is nou eenmaal nie hoe dinge vandag werk nie – hoe jy mense beïnvloed nie. Dit klink mooi in ‘n lied, maar nie in die werklikheid nie. As ek hierdie koning ook as my koning moet aanvaar, as ek hierdie koninkryk ook as my visie op die lewe moet aanvaar, is die resultaat om die minste te sê, ontstellend.
4. Meer werklik is die feit dat wêreldleiers in Singapoer by die  Asia-Pacific Economic Cooperation summit (APEC), ooreengekom het om nie die verwagte ooreenkoms oor ekologiese maatreëls te sluit nie – dit sou te onrealisties wees, is hulle konklusie. Kodetaal, volgens ‘n artikel in Time, dui daarop  dat hulle eintlik niks gaan doen nie! Lees meer hieroor by http://www.time.com/time/health/article/0,8599,1939573,00.html So kom die koninkryke van die wêreld ooreen om maatreëls te tref, net solank dit nie hulle sakke te veel raak nie.
5. Gerrit Brand skryf ontstellend aangrypend oor die adjunkminister van polisie se verdediging van die  polisieman wat ‘n driejarige kind dood geskiet het. Magspolitiek word op ‘n moment ongevoelig, selfs blind. Ek haal hom volledig aan:
   “Skreiende woorde : ‘onvermydelike slagoffers’

Seker die ergste ding wat nog vanjaar deur ’n openbare figuur kwytgeraak is, is die adjunkminister van polisie, Fikile Mbalula, se reaksie op die tragiese gebeure van ’n driejarige kind wat per ongeluk deur ’n polisielid doodgeskiet is. Mbalula sou glo gesê het dat, in gevegte tussen polisie en misdadigers, dit “onvermydelik is dat daar onskuldige slagoffers sal wees”. Hy het dan ook die nuwe mode-uitspraak herhaal: Die polisie moet aanhou “skiet om dood te skiet”.

Die geval van die driejarige is besonder skreiend, maar dis nie die eerste keer dat so iets gebeur nie. Onlangs het polisielede, onder die indruk dat hulle op kapers losbrand, met sukses onskuldige insittendes van ’n motor wat toevallig in die omtrek was, “geskiet om dood te skiet”. Nou weet ek nie of gevalle soos dié regstreeks na die Cowboy-praatjies van ons leiers op die gebied van “sekuriteit” teruggevoer kan word nie, maar ek weet wel dat gebeure soos dié ons behoort te herinner aan wat op die spel is wanneer ons polisiemanne en -vroue tot skietlustigheid aangepor word.

Daar is goeie redes hoekom die polisie nie toegelaat behoort te word om na goeddunke te skiet nie. Die beperkings wat op hierdie gebied geld, bestaan nie in die eerste plek om gevaarlike misdadigers te beskerm (soos dikwels gesuggereer word) nie, maar om ons almal te beskerm – om mense soos daardie driejarige kind te beskerm. Is dit minder erg as ’n kind in kruisvuur tussen polisielede en bendelede sterf as tussen verskillende bendelede onderling?

Mbalula se uitspraak het my herinner aan die antwoord van ’n vakbondleier, ’n tyd gelede, op ’n vraag deur ’n radio-omroeper oor mense wat gedurende chaotiese protesaksie deur die betrokke vakbond dood is. Die vakbondman het gesê alle stakings het “casualties”, en dat mense dus nie verbaas moet wees as dit ook hier die geval is nie. Volgens die vakbondwoordvoerder moet die vergewer, wat nie aan die vakbond se billike eise wou toegee nie, eerder geblameer word. Dat stakings “casualties” het, is natuurlik waar – dit kos werkgewers én werknemers geld, verontrief die publiek, kan ’n land se beeld skaad en so meer – maar om sterftes weens geweld deur vakbondlede op dieselfde vlak te plaas skrei ten hemele.

Onvermydelik moet ek dan dink aan Jimmy Kruger, destyds minister van justisie (ja, justisie …) se reaksie op die dood van Steve Biko in aanhouding: “Dit laat my koud.” En aan die feit dat die laaste tyd heelparty verdagtes weer in aanhouding sterf – in die “nuwe” Suid-Afrika. Dit, en die amptelike skietlus van ons regering, verbind ek dan ook aan die plan om weer die ou militêre range in die polisiediens terug te bring. Dis alles tekens van ’n onheilspellende mentaliteit wat besig is om pos te vat.

Die ergste van alles is dat ’n mens nie juis stemme van protes hoor nie. Inteendeel, dit lyk asof mense hou van wat hulle hoor – ja, selfs dat sulke dinge ter wille van populistiese steun gesê en gedoen word. Hulle sê mos in ’n demokrasie kry die burgers die regering wat hulle verdien. Ek sou eerder sê “die regering waarvoor hulle vra”, want geen mens, hoe sleg ook al, kan so ’n boefagtige owerheid “verdien” nie.”

Frederick Marais

Seisoen van Luister Powerpoint

November 16th, 2009 | Tags: Christus die Koning, getuienis, God se ontferming, kruisdood, mag prysgee, onheilspellende mentaliteit, onvermydelike slagoffers, Pilatus, politici, wêreldleiers | Category: Preekstudies | Leave a comment

Sondag 15 November 2009: Hebr 10:11-25

Hebr 10 is `n besondere ryk en betekenisvolle gedeelte – beslis een van die mooiste en mees geliefde perikope in die hele Hebreërboek.  Daar is `n veelheid van perspektiewe in die gedeelte, veel meer as waaraan `n mens sou kon laat reg geskied in een preek. 

1.  Aktualiteit

By die lees van Jan Cloete se stuk in die Leesrooster en `n paar kommentare het ek net weer besef dat ons goed sal doen om hierdie besondere boek deeglik te lees in ons tyd.  Die argumentering in die middel van die boek – die vergelyking van Christus met die Joods- Mosaïese godsdiens – kan `n moderne mens wat nie veel van die Joodse wêreld weet nie, verdwaal laat voel.  Dit kan ook die indruk by jou laat dat die boek uit `n totaal ander wêreld as ons s’n kom en waarskynlik ook vir `n ander wêreld as ons s’n bedoel is. 

Dit sou `n fout wees om so te dink.  Die groter probleem agter die boek, nl twyfel oor die grootheid van Christus en die werklike verskil wat die Christelike geloof aan mense se lewens kan maak, is uiters aktueel ook in ons tyd.  Ek het die laaste ses maande `n hele paar gesprekke met lidmate gehad presies oor hierdie vraag.  In ons Afrikaanse gemeenskap is ons nou op die punt waar (van buite die kerk en van binne!) kritiese vrae oor die geloof en selfs oor die grootheid en uniekheid van Christus met `n sekere venyn gevra word. Mense vra skerp vrae oor die geloof en jy kan agterkom dat baie van hulle ernstig begin wonder oor Jesus… Is Hy regtig so wonderlik, so groot, so uniek as wat ons geleer is?  Het ons nie nog altyd te veel van Hom en van die hele geloof-storie verwag nie?  Hierdie is die vrae wat ook agter die Hebreërboek lê – al kom dit uit `n totaal ander hoek as die vrae van ons dag. 

Ons sou waarskynlik nog `n parallel kon trek. Soos in ons geval het die twyfel destyds ook te doen gehad met twee faktore.  Aan die een kant was daar mense wat ander gedagtes oor God en geloof gehad het as die Christene.  In die geval van Hebreërs was dit mense wat openlik begin verkondig het dat die nuwe Joodse sekte rondom Jesus van Nasaret nie regtig die waarde van die oorspronklike Joodse geloof oortref het nie – inteendeel.  `n Groot deel van die Hebreërskrywer se argumentering is bedoel as `n antwoord op hierdie bewerings.  Daar was egter `n tweede rede – waaroor minder opsigtelik geskryf word, maar wat dalk `n nog groter rol gespeel het.  Dit was teleurstelling en ontnugtering met die geloof.  Christene het die nuwe geloof met groot entoesiasme en verwagting omhels en groot drome begin droom. Ongelukkig was dit toe nie die einde van al hul probleme – soos party van hulle dalk verwag het nie.  Daar was meer teenkanting en vervolging op hulle pad as wat hulle verwag het.  Hulle kon `n rukkie daarmee uithou, maar na `n tyd het die prop afgekom en het mense begin om hul ontnugtering te artikuleer. 

Baie mense in ons tyd ervaar iets van beide hierdie faktore: teleurstelling met wat hulle ten spyte van hulle geloof daagliks ervaar aan lewensprobleme – en ernstige twyfelvrae oor Christus wat gevra word deur mense wat skynbaar meer weet as hulle.

2.  Boodskap

Wat is die Hebreërskrywer se antwoord op die vrae? 

Sy antwoord lê op twee vlakke.  In die eerste plek is Hy oortuig dat die mense wat teleurgesteld is in Jesus, Hom nie verstaan nie en nie goed genoeg na Hom gekyk het nie. Dit is interessant hoeveel keer hy in die boek mense oproep om na Jesus te kyk (bv Hebr 12:1).  Dit is ook die definisie van geloof wat hy gee in Hebr 11: gelowiges is mense wat goed sien wat ander mense nie sien nie!  `n Groot deel van die boek bestaan daarin dat Hy weer vir hoorders van Jesus vertel en kante van Jesus – van wie Hy is en wat Hy gedoen het – probeer uitlig wat hy meen sy hoorders dalk nie goed gesien het nie. 

Die Hebreërskrywer lê besonder klem op Jesus se priesterskap – nie net sy priesterskap destyds toe Hy aan die kruis die prys vir ons sonde betaal het nie, maar sy voorgaande priesterskap van meelewing met ons diepste swakheid, nood en versoekings en sy intrede vir ons aan die regterhand van die Vader.  In Hebr 10: 11-18 hoor ons iets van beide hierdie kante.

Die tweede deel van sy antwoord is dat ons hierdie prys wat vir ons verwerf is, moet ontvang, dat ons die gawes wat vir ons gegee word moet omhels, dat ons die evangelie moet glo en daaruit moet begin leef en optree.  Hoewel hierdie tweede deel van sy antwoord altyd die eerste deel veronderstel en daarop bou is dit op `n manier amper net so belangrik.  As ons die gawes van God nie deur die geloof ontvang en ons eie maak nie, kan dit ons ook nie help, of red of verander nie.

Dit is die taal wat ons hoor in die tweede deel van die perikoop van vs 19-25.  Die gemeente word opgeroep om op grond van die toegang wat Christus vir ons verwerf het deur sy bloed toe te te tree tot die troon van God.   `n Sleutelwoord hier is die woord parrhesia wat in die NAV vertaal word met “vrye toegang”, maar wat eintlik nog beter met vrymoedigheid vertaal word.  Parrhesia beteken beteken letterlik “om alles te sê” – dit is om die reg te hê om vryuit te mag praat.  Dit word ook soms vertaal met “om regop te mag loop”.  Parrhesia het `n objektiewe kant: dit is iets wat sy grond vind in dit wat Christus vir ons gedoen het – `n reg wat Hy vir ons verwerf het.  Maar dit het ook `n subjektiewe kant wat vra dat ons die reg sal opneem, sal glo, sal toeëien en sal gebruik.  Dirkie Smit skryf daaroor (in sy, Die geloof dan is): “parrhesia  is dus `n reg wat `n mens het en daarom moet gebruik, anders het jy dit nie eintlik  nie, anders baat dit jou niks nie (my kursivering).  

In Hebr 10:19-25 is daar `n paar sake waartoe die skrywers sy lesers oproep.  In die preek sou aan elkeen van die sake aandag gegee kon word:

•  Hulle word eerstens opgeroep om die oop deur na God te gebruik en tot Hom te nader, om toe te tree tot die heiligdom. Ons so met God versoen te word en onsself in die arms van ons Vader te stort, kan `n lewensveranderende ervaring wees.  Dit is waarna ons hart nog altyd verlang het; dit is die diepste (soms onbewuste) begeerte van elke mens.  Daarna sal niks meer dieselfde wees nie: ons is dan op `n nuwe pad wat na die lewe lei (vs 20).
• Ons word ook opgeroep om vas te hou aan die hoop wat ons bely (vs 23).  Hierdie is `n wonderlike uitdrukking wat die hoop van ons lewe verbind aan dit wat ons glo en bely.  Die kerngrond van hierdie hoop is die oortuiging dat God getrou is en sal doen wat Hy beloof het.
• Deel van christelike geloof is ook dat die Here ons `n verantwoordelikheid vir mekaar gegee het: dat ons na mekaar moet omsien en mekaar moet aanspoor tot liefde en goeie werke.  Tog interessant dat hier nie gesê word dat ons mekaar moet aanspoor tot geloof of hoop nie, maar tot liefdesdade? 
• Blykbaar is die byeenkomste van die gemeente – wat ook deur ons geslag verwaarloos en onderskat word – nog `n sleutelskakel in hierdie ketting van geloof en geloofstoeëiening.  Dit is die plek waar die Here beloof het om teenwoordig te wees en waar ons Hom weekliks kan ontmoet.  Ons soek moeilikheid deur sommer maklik van die byeenkomste weg te bly. 

3.  Persoonlike slotwoord

Om een of ander rede was die vers wat my gegryp het en waaroor ek bly nadink het vs 23b: “God is getrou; Hy doen wat Hy beloof het”.  Dit is of die Here met die eenvoud en duidelikheid van die vers weer vir my kom vra het wat ek in die wêreld glo en waarop ek my vertroue plaas. 

Die vraag is eintlik eenvoudig en daar is net een van twee antwoorde: jy glo dat God getrou is en doen wat Hy beloof …of jy glo dit nie. 

Dit het my ook laat dink aan iemand wat gesê het dat die Here onderneem het om sy beloftes waar te maak, maar nooit beloof het om al ons wense te vervul nie…
Dalk het ons teleurstellings met die Here minder te doen met sy beloftes wat nie gehou word nie as met ons wense wat toe nie vervul is nie…

God is getrou; Hy doen wat Hy beloof het!

Coenie Burger

Seisoen van Luister Powerpoint

Preekriglyn uit Argief

November 10th, 2009 | Tags: Grootheid van Christus, Hebreërs, ontnugtering, parrhesia, priesterskap van meelewing, teenkanting, uniekheid van Christus, vervolging, vrye toegang | Category: Preekstudies | Leave a comment

Sondag 8 November 2009 – Hebreërs 9:24 – 28

 Sondag na Sondag bely Christene reg oor die wêreld die groot geheimenis van ons geloof – in die woorde van die Presbyteriaanse kerk: “Christ has died. Christ has risen. Christ will come again. Alleluia.” Hierdie belydenis vorm die grondslag van ons hoop vir die gebroke wêreld waarin ons onsself bevind; waar ons onsself al te gereeld tromp-op loop teen die terugslae en die mislukkinge van die daaglikse lewe.

In hierdie belydenis, wat ook die sentrale boodskap van die Hebreërsteks vir vandag vorm, bely ons dat ons glo in Christus wat die wêreld van sonde kom verlos het; in Christus wat weer kom – soos die ou Halleluja lied dit so mooi gesê het: “As Hy weer kom, kom haal hy sy pêrels…” Vir mense wat moedeloos is oor die wêreld rondom hulle, is die belydenis dat Christus reeds die oorwinning behaal het en weer kom om sy vredesryk op aarde te vestig inderdaad ‘n boodskap van hoop. In ‘n konteks waar misverstande tussen mense op persoonlike vlak, tussen kerke, en om nie eens te praat van politieke vlak ‘n mens radeloos laat; waar geweld lewens verwoes; waar armoede en HIV-AIDS se impak om die gemeenskap en indiwidue se lewens ‘n verlammende effek het, is hierdie belydenis iets om aan vas te hou.

In dié verband, bied die skrywer van die Hebreërsbrief se minitoertjie met betrekking tot die diepste geheimenisse van die hemel aan ons ‘n broodnodige perspektief op ons alledaagse situasies van uitsigloosheid, konflik en misverstand. Dit vertel vir ons dat die verlossing in Christus reeds bewerkstellig is; dat ons vir eens en vir altyd vergewe is. En omdat ons vergewe is kan ons ook ander vergewe wat verreikende implikasies het vir hoe ons van dag tot dag leef. Na ons hemelse toer kom ons anders terug, leef ons reeds as bevrydenes. Hierdie denkverandering maak dat ons ook anders praat en dink oor die uitdagings van vandag op ekonomiese, sosiale, politieke en godsdienstige gebied. Dit maak dat ek anders praat en dink oor my verhouding met my man of vrou, my kind of ouers of vriende; oor die politici wat ons kwaad maak; oor die ekonomie wat ons wurg; oor die kerke se eindelose gevegte oor die sake wat mede broers en susters van mekaar vervreem. Christus het gesterf. Christus het opgestaan. Christus kom weer. Halleluja!

Julie Claassens, ’n geordende Predikant in die Presbiteriaanse Kerk (VSA) gee ’n deel van die jaar klas in Ou Testament by Wesley Theological Seminary, Washington DC. Die res van die tyd woon sy op Stellenbosch van waar sy via die internet klasgee vir Wesley asook Buitegewone Besoekende Mede Professor in die Departement Ou en Nuwe Testament by die Universiteit van Stellenbosch is. Sy is die skrywer van boeke soos The God who Provides: Biblical Images of Divine Nourishment (Abingdon, 2004) en mees onlangs, ’n Groter God: Nuut Gedink oor God Vandag (Lux Verbi, 2009).

Seisoen van Luister Powerpoint

November 3rd, 2009 | Category: Preekstudies | Leave a comment