Handelinge 2:1-21 (Robert Vosloo)

3 Junie 2001

Pinksterfees

Tema: Die Gees laat bang, stemlose mense praat

Die Gees laat bang, stemlose mense praat

Teks

“New life – sudden, unmerited, irresistible new life! That is the reality that the Pentecost narrative in Acts 2 broadcasts, and the text transmits the story in the most expansive way imaginable” (Breuggemann et al, p 347).

Onverwagse, onverdiende en onweerstaanbaar nuwe lewe is inderdaad waaroor die teks gaan. In net vier verse beskryf Lukas die skielike uitstorting van die Heilige Gees. Die dissipels is op die dag van die Pinksterfees bymekaar. Skielik is daar die geluid van ‘n geweldige stormwind en sien hulle iets soos vuur wat in tonge verdeel en op elkeen van hulle kom. Daarna lees ons van die taal-wonder. Die groot verskeidenheid Jode (‘uit al nasies onder die son’) wat vir die fees bymekaar is, hoor elkeen in hulle eie moedertaal hoe gewone Galileërs praat oor die groot dinge wat God gedoen het. Die mense is verras, verbaas en uit die veld geslaan. So onverwags en nuut is die gebeurtenis dat party van die bystanders alleen tot een gevolgtrekking kon kom: Hulle is dronk!

Petrus, die man wat vroeër vir Jesus verloën het, staan egter saam met die ander elf apostels op en maak duidelik dat die hulle nie dronk is nie. Hy maak dan met die verwysing na die profeet Joël dit duidelik dat wat hier gebeur is dit waaroor die Skrifte praat. Die Gees kom op alle mense – ook die wat ons nie verwag ontvangers van die Gees sal wees nie. Jongmense en oumense sal kan nuut sien en praat.

In hierdie verse in Handelinge 2 lees ons hoe mense nuut word – nuut sien, nuut praat en nuut hoor. Hierdie nuutheid kom skielik en bring mense in beweging. Handelinge maak dit duidelik dat hierdie ervaring van nuutheid en beweging nie bloot met die geesdrif van die dissipels saamhang nie. Nee, dit is ‘n nuutheid en drif wat ontspring as gevolg van die ontvangs van die gawe van die Gees.

Dit is duidelik dat hierdie gedeelte as gevolg van die historiese situasie dui op gebruik by Pinkstersondag. Dit is wel tog belangrik om die perikoop nie van die res van hoofstuk 2 los te maak nie. Die onderskeie perikope in die hoofstuk is deeglik in die Woord teen die Lig-reeks deur onderskeidelik De Villiers (Hand 2:1-13, WtL 1/3), Herholdt (Hand 2: 14-21, WtL 1/9); Du Toit (Hand 2: 46-47, WtL 1/4); Smit (Hand 2:22-36, WtL 1/3) en Van Wyk (Hand 2:37-42, WtL 1/5) bespreek.

Die dag van die Pinksterfees is so genoem omdat dit die vyftigste (Grieks: pentekostos) dag na die Pasga was. Onder die Hebreeus-sprekende mense is dit bekend as die ‘fees van die weke’ (vgl. Ex 34:22a; Deut 16:12) en ook as die ‘dag van die eerste vrugte’ (Num 28:26). Dit was dit dag waarop begin is om die eerste vrugte van die oes vir God as offer te bring. Die Pinksterfees was een van die drie groot pelgrimfeeste van antieke Israel (sien byvoorbeeld Paulus se gretigheid in Handelinge 20:16 om in Jerusalem vir die fees te wees). Na die vernietiging van die tempel in 70 n.C., het die fees later ‘n herdenking van die ontvangs van die wet by Sinai geword (sien die kommentare hieroor).

Die meeste eksegete wys daarop dat ons moet waak om nie in allerlei historiese vrae oor die aard van die gebeure op die eerste Pinksterdag verstrik te raak nie. Vrae soos: “Hoe kon drieduisend mense in die huis gekom het?”, “Hoe kon hulle almal vir Petrus gehoor het?” ensovoorts kan die diepste teologiese betekenis van hierdie gedeelte versluier. Die teks wil dit duidelik maak dat die Gees van God die mense aangeraak het en hulle met krag vervul het. As dit oor een saak handel, dan handel dit oor die Gees wat nuwe lewe in mense se lewens inblaas en hulle saamsnoer. Dikwels word oor Pinkster as die geboorte-uur van die kerk gepraat. Of dit heeltemal waar is, word dikwels oor gedebatteer. Die Pinksterfees kan immers nie van die Paas-gebeure en hemelvaart (vgl. Luk. 24) losgemaak word nie. Nogtans lê die diepste geheim van die kerk in die koms van die Gees. Die Handelinge van die apostels (of eerder die handelinge van die Gees deur die apostels) gaan oor die geloofsgemeenskap en die God van hierdie gemeenskap. Soos Willimon dit stel: ‘Acts cares little for the trials and psychic make-up of individual personalities, because this is a literature in service of a community. The community is the centre of Acts, with the God of the community being the chief actor in the drama.’ (Willimon, 29).

Pinkster gaan oor ‘n nuwe begin. Dit gaan oor die inbeweeg van nuwe mense in ‘n nuwe dimensie, situasie en tyd. Dit is dus meer ‘n tyd van ‘n begin as van ‘n voleinding. Of dalk eerder: dit is die begin van die voleinding. In hierdie sin kan ‘n mens moontlik selfs sê dat iets van Pinkster beslag kry in elke Sondag, deurdat Sondag iets van die element van ‘n nuwe begin inhou. Die Joodse denker Franz Rosenzweig maak in sy boek The Star of Redemption (Die Stern der Erlösung) die fyn waarneming dat die Sondag ‘n ‘festival of the beginning’. Hy skryf verder: ‘The Christian is the eternal beginner; completion is not for him: all’s well thats well begun. That is the eternal youth of the Christian; every Christian lives his Christianity every day as though it were his first’ (359).

Die Gees is belowe (vgl. Joh 14-16; Hand 1:8). Hierdie belofte word met Pinkster gerealiseer wanneer die Gees nuwe lewe bring. ‘New life for the church! New life for individuals within the church! New life through the Spirit of God! This is the meaning of Pentecost’ (Brueggemann et al, 348).

Dié nuwe lewe word uitgestort op almal. Die nuwe lewe kry gestalte in ‘n nuwe taal. ‘n Taal-wonder vind plaas. Die eerste gawe was ‘n spraak-gawe. Die eerste vrugte van die gawe van die Gees, is die gawe van verkondiging (vgl. Willimon, 30). Hierdie spraak-gawe strek universeel – geen nasie is uitgesluit nie. Die Duitse sistematiese teoloog Michael Welker maak in sy boek God the Spirit (in ‘n interessante hoofstuk oor (‘The Outpouring of the Spirit’) die opmerking dat die wonder van Pinkster nie in die buitengewone, onbegryplike eienskappe van die Pinksterverhaal (soos die geluid uit die hemel en die verdeelde vuurtonge) lê nie, maar in die onverwagte verstaanbaarheid daarvan deur die toehoorders en die gemeenskaplike kapasiteit om in die lig van dit wat hulle verstaan te handel. Saam met die spraak-wonder gaan dus ‘n hoor-wonder. Uiteenlopende mense hoor op so ‘n manier dat die hoor hulle saambind. Dit is die moeite werd om Welker breedvoerig hieroor aan te haal: ‘Without dissolving the variety and complexity of their backgrounds … an unbelievable commonality of experience and of understanding occurs. And this difference between the experience of plural inaccessibility to each other and of enduring foreignness, and unfamiliarity, on the one hand, and utter commonality of the capacity to understand, on the other hand – that is what is truly spectacular and shocking about the Pentecost event’ (233).

Die wonder van Pinkster is ‘n wonder van praat, hoor en handel met onverwagse nuutheid.

Die Gees maak dat Petrus met nuwe krag preek. Ons kan sê dat die Gees die groot vertaler is. Die Gees bring die NOU in verband met die verlede. Daarom maak Petrus die verband met die profesie in Joël. Daar is die waagmoed om te sê te sê dat wat nou hier (met Pinksterdag) gebeur is dit wat daar (in die Skrifte) oor gepraat word (in Engels: ‘this is that’). Die Gees bring die gawe om te kan interpreteer, om te ver-tolk. Hierdie beweging van die Gees vorm ook die hart van die Christelike verkondiging. Die beweging is ook nie net van die NOU na die Skrif nie, maar ook van die Skrif na die NOU! Dit is die eerste effek van die Gees dat vertaling plaasvind. So word daar brûe gebou tussen mens en mens en tussen taal en taal. Mense kan God se woord spreek, omdat die Gees self dit vertaal sodat elkeen dit by wyse van spreke in sy eie moedertaal hoor.

In Petrus se toespraak op Pinksterdag maak hy die bekende verwysing na Joël. Wat egter belangrik is, is nie die blote herhaling van hierdie woorde nie. Die wyse waarop Petrus hierdie teks gebruik wys heen na die diepste bedoeling van Pinkster. In die boek Joël is die uitstorting van die Gees ‘n teken van vernietiging en dood. In Petrus se mond word hierdie oordeelswoorde omgebuig in ‘n boodskap van nuwe lewe. Die Gees bring nie dood en vernietiging nie, maar nuwe lewe. Mense van wie ‘n mens dit nie sou verwag nie, word tolke van hierdie nuwe lewe.

Die nuutheid wat die Gees bring, kry daarin neerslag dat die Heilige Gees soms die Skepper-Gees genoem word. ‘n Mens voel die parallel aan tussen die Skepper-Gees van nuwe lewe in Handelinge 2 en die in Genesis 2:7 . Hierdie skeppende werking kry liturgiese neerslag wanneer die kerk met versugting bid en sing: Veni Creator Spiritus – Kom Skeppergees (vgl. die mooi Veni Creator Spiritus-liedere van die Taize-geloofsgemeenskap).

Konteks

In die poging om die teks in die konteks van vandag te plaas, kan dit nuttig wees om te let op ‘n aantal preke en meditasies oor hierdie gedeelte. Soos wat ‘n mens kan verwag is daar heelwat preke oor die Pinkstergebeure. ‘n Paar word uitgelig:

Noordmans

In Noordmans se Versamelde werke (vol. 7), is daar ‘n viertal preekmeditasies oor Handelinge 2:1-14. In ‘n eerste meditasie wys Noordmans daarop dat Pinkster ‘n fees van die vervulling is. Jesus is die een wat gesê dat hy gekom het om die wet en die profete te vervul. In Pinkster begin hierdie vervulling in werking tree. Nadat Jesus alles op aarde volbring het, is die mense waarvoor hy gesterf en opgestaan het nog steeds in sonde en ellende. Op Pinksterfees vaar die evangelie soos op die vleuels van ‘n stormwind aarde toe. Sedert Pinkster sweef die Gees van God soos in die Genesis-verhaal weer op die water, maar nou nie om visse en voëls tot lewe te roep nie, maar om in die harte van mense geloof, hoop en liefde te werk. As ons die Heilige Gees nie ontvang nie, is ons inderdaad sonder hoop en sonder God in die wêreld (Ef 2:11).

Die werk van die Heilige Gees is verborge. In die veld kan elkeen ‘n stormwind hoor en die eerste dissipels kon Jesus se lering hoor. Maar wie, vra Noordmans, kan die beweging van die Gees onderskei? Wie sal daarop reageer? Ten spyte van die verborge manier waarop die Gees werk, kom die Gees na mense soos ons – kom werk die Gees in ons harte.

Voorts hoort die Heilige Gees en die volkere hoort byeen. Elkeen verstaan die Heilige Gees. Dit is ‘n wonderlike seën: God kan tot elke mens spreek. As ons na die natuur en ook die Skrif kyk is daar so baie dinge wat ons nie verstaan nie. Ons is immers nie elkeen ‘n Lorentz of ‘ n Einstein, of ‘n Skrifgeleerde nie. Maar die Gees is nie bloot deur menslike genialiteit toeganklik nie. Die Gees kom ons gedagtes binne en lei dit. Die Gees kom ons hart binne en troos ons. Ons het tog nodig om te verstaan en verstaan te word. Die Gees help ons om te verstaan. Dit is ‘n wonderlike gawe – alle vrede en rus hang daarmee saam.

Dalk kan ‘n aantal kort aanhalings uit die ander drie meditasies van Noordmans die verbeelding prikkel:

“Op Pinkster sien ons skielik die dissipels van Jesus in ‘n heel ander lig. Let op die onderskeid tussen Paasfees en Pinkster. Tydens Paasfees is daar onsekerheid, vrees en verstrooiing by die dissipels. Die Herder is daar wel, maar die skape is verstrooid. Met Pinkster het die skape self herders geword.”

“Pinkster beteken dat ons lewens na bo – na die hemel oop is”

“Jesus spreek so tot ons dat Hy ons woorde tot ‘n voertuig van sy Gees en evangelie kies. Die woorde wat ons daagliks gebruik kom vul die Gees om op so ‘n manier dat dit ‘n blye woord word. Woorde wat bedreiging inhou word woorde van belofte. Die woord ‘sonde’ word nou: vergewing. ‘Dood’ heet nou: opstanding. As Jesus tot ons spreek, vind in elke taal sodanige vertaling plaas. Dit is die uitstorting van die Heilige Gees”.

Miskotte:

In 1938 preek die Nederlandse teoloog K H Miskotte op Pinksterdag ‘n preek met Handelinge 1:17 en 1 Korintiërs 13:13 as teksverse:

Op Pinksterdag doen die mense ‘n vreemde ding – hulle spreek in vreemde tale. Hulle praat in vervoering op ‘n manier wat ander ook meevoer. Sommige konkludeer dat hulle dronk moet wees. Petrus wys daarop dat daar wel ‘n geestelike dronkenskap is – ‘n vervoering wat die gewone grense van die denke en die sintuie deurbreek. Seuns en dogters sal profeteer.

Wat is profeteer? Is dit blote entoesiasme? Nee, profeteer is om van God te spreek vanuit ‘n nuwe, deurleefde kennis. Dit is geensins vanselfsprekendheid dat ons as mense van God kan spreek nie, want God is tog die Gans Andere. Van al die tekens op Pinksterdag is die taal-wonder daarom die gewigtigste van al die tekens van die uitstorting van die Heilige Gees.

Die Heilige Gees is die mag wat profeteer moontlik maak.

Miskotte wys voorts op die verborge werking van die Gees. Die Heilige Gees bly self op die agtergrond. Die Gees is die inspireerder van die kerk, maar kan nêrens vasgepen word nie. Deur die werking van hierdie Gees vind die wonder plaas dat gewone mense (seuns en dogters en ou mense) oor die grense van hulle eie begrip meegesleur word. Die swakhede en beperking van die menslike spreker word oorwin. Hierdie profesie sal weerklink deur die geskiedenis van ons angstige, bedreigde wêreld heen tot die ‘laaste dae’. Ten spyte van gasmaskers en bomaanvalle sal daar geprofeteer word. Mense sal met hulle spot, maar die profesie sal voortgaan.

Wat is die inhoud van die profesie? In ‘n sin is dit onuitspreeklik ryk en wyd. Die ganse Skrif is daarin opgesluit. Tog kan ons sê: die inhoud van die profesie is verwagting – ‘n verwagting van geloof, hoop en liefde. Woorde soos geloof, hoop en liefde is woorde waaroor ook ander stemme oor praat. Soos die mense wat op ‘n humanistiese wyse hoop, geloof en liefde vaag maak, sodat dit inhou wat hulle in elk geval glo. Of diegene wat dink dit is naïewe woorde van hulle wat nie tred hou met die werklikheid van die krag van mag nie.

Geloof, hoop en liefde is egter daarteenoor Pinksterwoorde wat die Heilige Gees op ons lippe lê. Dit is nie vae woorde nie. Die geloof is die geloof in Jesus Christus; die hoop is die hoop op sy koms en vernuwing; die liefde is die liefde tot die liggaam, tot die huisgenote van die geloof.

Na Pinkster ontdek ons dat onsself nie instaat is tot geloof, hoop en liefde nie, behalwe deur die Heilige Gees nie.

Nou kom ons by die geheim van Pinksterdag. Daar staan nie in die Bybel dat jy moet glo en dan sal mense ook glo nie. Of dat jy moet hoop dat sal daar hoop wees nie. Of dat jy moet liefhê dan sal daar liefde wees nie. Nee, Een (dit is, Jesus Christus) het geglo te midde van die diepste Godverlatenheid; Een het gehoop toe dit gelyk het of alle hoop verlore is. Een leef liefde uit waar die hele wêreld in die gifgas van veragting gestik het. In Hom is geloof, hoop en liefde bewaar en opgespaar. En ons geloof, hoop en liefde is ‘n deelhê en ‘n deelneem deur die Heilige Gees aan die geloof, hoop en liefde wat daar in Jesus Christus is. Hierdie geloof, hoop en liefde van ons is daarom ‘n wonder.

Miskotte sluit sy preek af met die versugting: “Mag elkeen van ons leer van profeteer. Mag ons van hierdie heilige dinge spreek. God gee sy Gees aan elkeen wat te midde van matheid en moegheid oprys en teen menslike ervaring in sê: En nou bly geloof, hoop en liefde”.

Willimon

Will Willimon het ‘n preek met die titel The Prevailing Spirit op Pinksterdag 1998 gehou (op die internet beskikbaar: www.chapel.duke.edu).

Hy begin met ‘n aanhaling van John McIntyre wat na Pinkster as die ‘wholehearted expression of the almost unlimited imagination of God’ verwys.

Tydens Pinkster vier ons die triomf van die Gees. Die Gees seëvier oor al ons verskille – verskille van nasionaliteit, taal, klas, ras, geslag.

Ons sien hierdie triomf in Handelinge 2.

Dit gaan nie tydens Pinkster oor die triomf van die menslike gees nie. Die Heilige Gees triomfeer soms selfs genadiglik oor ons menslike gees.

Pinkster was ‘n Joodse fees. Die eerste kerk het uit Jode bestaan. Die eerste beloftes was duidelik beloftes vir die Jode. Tog lees ons dat kort na Pinkster Petrus ‘n visie gehad het oor onreinheid. Die gevolg: die evangelie versprei ook onder die sogenaamde ‘onreines’. Die Heilige Gees seëvier.

Vyftienhonderd jaar later, was daar wydverspreide korrupsie en magsmisbruik in die kerk. ‘n Monnik in Duitsland met die naam van Martin Luther roep die kerk terug na die Bybel. Die Heilige Gees seëvier.

Agtiende eeuse Engeland gaan deur die trauma van verstedeliking en industrialisasie. Die kerk lyk ver verwyderd van hierdie realiteite. ‘n Priester met die naam van John Wesley beleef hoe sy hart vreemd warm word en ‘n dramatiese herlewing volg. Die Heilige Gees triomfeer.

Willimon noem nog ‘n aantal voorbeelde uit die kerkgeskiedenis en wys hoe te Gees te midde van menslike swakhede triomfeer. Ons is daarom nie sonder hoop nie. Die Heilige Gees lei nog steeds die kerk: ‘Just when we get all settled down, comfortable with present arrangements, our pews bolt securely to the floor, all fixed and immobile, there comes a rush of wind, or a still small voice, a breath of fresh air, tongues of fire and … the Holy Spirit prevails!’

Hauerwas

Die Amerikaanse teoloog Stanley Hauerwas begin ‘n artikel oor narratiewe teologie (en ter ere aan Hans Frei) met ‘n Pinksterpreek wat Genesis 11:9; Handelinge 2:1-21 en Johannes 15:26-16:11 as Skriflesing neem.

Tydens Pinkster vier ons die geboorte van die kerk. Die wind van die Gees skep ‘n nuwe nasie wat nie uitgelewer is aan die beperkinge van die verlede nie. So kry ons deel aan ‘n nuwe tyd – God se tyd.

Ons glo dat God met Pinkster ongedaan gemaak het wat by Babel gebeur het.

Die probleem van Babel was nie menslike kreatiwiteit nie, die probleem was eerder dat mense nie besef het dat hulle bestaan en talente ‘n gawe van God is nie. ‘n Versplintering vind daarom plaas. God bedoel die versplintering as ‘n gawe om die mense iets van egte nederigheid te leer. Maar die mense aanvaar nie hierdie gawe nie, en gebruik die versplintering om hulle eie klub te versterk en ander te dwing om hulle taal te praat. Dus word oorlog by Babel gebore. Die moord van Kain op Abel kring wyer uit.

Dit is teen die agtergrond van Babel dat ons Pinkster kan verstaan. ‘n Nuwe verstaan word moontlik gemaak. Die wond van Babel word geheel. Die vreugde van die heling maak mense ekstaties. Hulle word bevry van die eindelose sirkel van haat en wraak. Daar is ‘n vreugde van eenheid.

Daar is ‘n nuwe tyd en ‘n nuwe taal. Die nuwe taal is nie een of ander universele taal wat niemand praat nie en wat die realiteit van ander ontken nie.

Nee, ‘at Pentecost God created a new language, but it was a language that is more than words. It is instead a community whose memory of its saviour creates the miracle if being a people whose very differences contributes to their unity’ (53).

Ons noem hierdie nuwe skepping kerk. Die kerk moet die storie van God vertel en beliggaam. Deur die uitleef van die verhaal word die kerk, soos Israel, ‘peculiarly a people who live by our remembering the history of God’s redemption of the world’.

Die kerk het ‘n storie om te vertel, om uit te leef. ‘

‘(T)he church has a story to tell in which God is the main character. But the church cannot tell the story without becoming part of the tale’ (54).

En verder: ‘(I)t is our belief that what God did at Pentecost he continues to do to renew and sustain the presence of the church so that the world might know there is an alternative to Babel’ (54).

Ons het nie net ‘n alternatief vir die taal en tyd van die wêreld nie, ons is die alternatief: ‘We do not have a story to tell but in the telling we are the story being told’ (54).

Preekvoorstel

In ‘n liedjie met die titel ‘Woorde’ (op die CD Die vierdie horison) sing die Afrikaanse sanger Koos du Plessis soos volg:

“goeiemôre goeiemiddag goeienaand

baie dankie vir die wonderlike aand

veels geluk en bly te kenne vat die hand

simpatie want ek voel saam met jou vanaand

dis alle woorde net leë woorde

op vals akkoorde

en almal sing dit …

alle sterkte en onthou daar’s krag na kruis

kom weer kuier en sê groete by die huis

ons hou almal duimvas kom tog veilig tuis

doen jou plig en eendag sal jy almal wys

dis alles woorde net leë woorde …”

Woorde word inderdaad soos Koos du Plessis sing, maklik leeg en afgesaag. Dit verloor gou hulle krag en nuutheid. Soms tref die leegheid van ons eie woorde ons. Ons voel die onegtheid daarvan aan of raak bewus van die kompromieë wat daarin opgesluit is. Ons taal en ons woorde verklap baie van onsself. Die filosowe praat van die taal as die huis waarin ons bly. Soms kom ons onder die indruk dat ons taal-huis redelik bouvallig daar uitsien.

Dikwels weerspieël ons woorde en manier van praat ons onvermoë om anders te leef. Ons wil nie so gou kwaad raak nie. Ons wil nie ons eggenoot of kinders so kwes met ons woorde nie. Ons wil nie goedkoop klink as ons troos nie. Ons wil graag wyser raad gee as iemand ons om hulp vra.

Soos minder ander dinge konfronteer ons onbeholpenheid met woorde ons met ons beperkinge.

Ons teks praat van ‘n wonderwerk. Daar is ‘n geweldige stormwind en vuur. Ongelooflik. Maar dit lyk of daar iets nog meer ongelooflik is. Mense – gewone mense – praat op ‘n ander manier. Hulle is geesdriftig en meegevoer. En nog ‘n groter wonder: mense hoor hoe eenvoudige mense in hulle eie moedertaal met hulle praat. Die woorde wat dié mense se mond verlaat bereik hulle ore as bekende en lewegewende klanke.

Dit is iets onverwags en verrassend.

Die Gees laat mense nuut praat.

Te midde van alledaagsheid en voorspelbaarheid breek iets nuuts mense se lewens binne. Dit transformeer hulle. Dit bevestig vir ons vandag: werklike nuutheid is moontlik.

Ons leef in ‘n tyd wat mense te midde van die geweldige reklamewaarde van die woord NUUT nie werklik glo in nuutheid nie.

Ons verwag nie dat ander mense of onsself kan verander nie.

Ons leef daarom vewagtingloos. Dalk lê hierin ‘n diep rede vir die neerslagtigheid wat ons so stelselmatig bekruip. Of vir die traagheid van die kerk om iets anders te wees as ‘n volkskerk wat maar net dinge doen soos dit in die verlede gedoen is.

Kan God dan regtig iets nuuts doen – met my, my bure of ons as gemeente?

As ons dit toe-eien en daaruit probeer leef, volg nog vrae: Wie sal na ons luister? Is ons nie te ongeloofwaardig nie? Klink ons woorde nie vir onsself dikwels leeg as ons praat oor liefde, hoop, geduld, geloof, moraliteit, spiritualiteit of watter sake ook al nie. Hoe sal ander daardeur vernuwe word?

Hoe kan God ons as feilbare en dikwels sprakelose mense gebruik om sy Woord te bring tot ‘n wêreld wat elke dag duisende woorde hoor uit bekwame monde?

Dit is in die lig van hierdie vrae wat as kerk ons geboortedag moet herroep. Ons moet onthou dat ons bestaan ‘n wonderwerk is. Ons taalvaardigheid is ‘n gawe. Hoekom? Omdat God op ‘n misterieuse wyse ons woorde neem en dit dra. God spreek sy woord deur en dikwels ook ten spyte van ons dialek.

God stuur ons na die wêreld, maar voordat God sy kerk na die wêreld stuur, stuur Hy eers sy Gees na die kerk. Hierdie Gees is die groot vertaler. Dié Gees maak skynbaar leë woorde tot woorde van lewe. Dit buig afgesaagde woorde om tot woorde wat opnuut tref en verander. Dít is die wonder van Pinkster.

Die Duitse teoloog Helmut Thielicke gebruik iewers die beeld van ‘n katedraal se vensters om die werking van die Gees te beskryf. As ‘n mens na die glasvensters van ‘n katedraal van buite kyk lyk dit koud, grys en leweloos. Stap jy egter die katedraal binne, lyk die vensters heel anders. Jy sien die sonlig daardeur skyn en die kleure kom tot lewe en so verkry die gebrandskilderde vensters die krag om ons met ‘n kleurryke ligglans te oorrompel. Thielicke merk dan op dat die Heilige Gees die een is wat ons by wyse van spreke in die katedraal inlei. Dit lei ons uit die koue en gryse leweloosheid uit na die wêreld van God se lig en nuutheid.

Dalk is die groot wonder van Pinkster dat die Gees ons gewone woorde en lewens gebruik as medewerkers om mense te begelei op die reis van donker en leweloosheid na lig en vreugde.

Bibliografie

Kommentare: Bruce (NICNT); Johnson, L T (Sacred Pagina); Pesch, R (EKK); Willimon, W (Interpretation).

Aanvullend: Brueggemann, W et al, Text for Preaching: A Lectionary Commentary Based on the NRSV – Year B, 346-349; Burger, C W, Muller, B A, Smit, D J (reds), Woord teen die lig 1/3, 90-99); Burger, C W, Muller, B A, Smit, D J (reds), Woord teen die lig 1/9, 147-154; Hauerwas, S, Christian Existence Today, 47-54; Lüthi, W, Die Apostelgeschichte, 30-46; Miskotte, K H, Preken en meditaties (Verzameld werk 3), 19-39; Noordmans, O, Verzamelde Werken 7, 344-353; Thielicke, H, Christ and the Meaning of Life, 56-58; Welker, M, God the Spirit, 228-239.